Η Ιταλία αναμένεται να διατηρήσει φέτος τη θέση της ως ο μεγαλύτερος παραγωγός κρασιού στον κόσμο, με μια σοδειά που προβλέπεται κοντά στην περσινή. Σε ένα περιβάλλον με ακόμη υψηλά αποθέματα και πιέσεις στις αγορές, ο broker Federico Repetto από το πρακτορείο Vini Repetto αναλύει τις προκλήσεις αυτού του τρύγου για τον ιταλικό κλάδο.

Τα παλαιά αμπελοτόπια σε πλαγιές, χωρίς άρδευση, υπέφεραν πολύ φέτος από τη λειψυδρία

Όπως σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, ο ιταλικός αμπελώνας επηρεάστηκε από τα διαδοχικά κύματα καύσωνα που έπληξαν την ήπειρο αυτό το καλοκαίρι. «Αντιμετωπίζουμε πολλά προβλήματα στην κεντρική Ιταλία, ιδιαίτερα στο Αμπρούτσο και στην  Μάρκα, όπου η ξηρασία και οι υψηλές θερμοκρασίες προκάλεσαν μείωση των όγκων και αύξηση των αλκοολικών βαθμών», αναφέρει ο Federico Repetto, του οποίου το πρακτορείο εδρεύει στη Βερόνα. «Η Αпουλία φαίνεται να αντεπεξέρχεται χάρη στα αποθέματα νερού που συσσωρεύτηκαν από τις χειμερινές βροχές και αναδιανεμήθηκαν μέσω της άρδευσης, ενώ η Σικελία χάνει όγκους. Το Βένετο χωρίζεται σε δύο διακριτές ζώνες: τη ζώνη του Τρεβίζο που παρουσιάζεται καλή, καθώς οι αμπελώνες είναι νέοι και εξοπλισμένοι με σύστημα άρδευσης, και γύρω από τη Βερόνα, όπου οι αμπελώνες είναι παλιοί και εγκατεστημένοι κυρίως σε πλαγιές, χωρίς άρδευση».

Παρεμβάσεις στις αποδόσεις

Συνολικά, η ποιότητα των σταφυλιών κρίνεται εξαιρετική, αλλά οι ποσότητες συρρικνώνονται εβδομάδα με την εβδομάδα, ειδικά καθώς οι θερμοκρασίες δεν αναμένεται να υποχωρήσουν σημαντικά τις προσεχείς εβδομάδες. Επιπλέον, από την άνοιξη, πολλοί συνδικαλιστικοί φορείς είχαν καλέσει τους παραγωγούς να μειώσουν τις αποδόσεις τους, ιδίως στις μεγάλες ονομασίες προέλευσης ερυθρών κρασιών όπως η Valpolicella, το Chianti, το Barolo ή το Brunello di Montalcino, αλλά και στα λευκά, όπως στην περιοχή Soave. Αυτοί οι εθελοντικοί περιορισμοί, σε συνδυασμό με την ποικίλη επίδραση των καιρικών συνθηκών ανά περιοχή, κατέστησαν κάθε συνολικό υπολογισμό ιδιαίτερα σύνθετο. Σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, οι ιταλικές επαγγελματικές οργανώσεις επέλεξαν πρωτοφανώς να μην δημοσιεύσουν τις προβλέψεις τους στις αρχές Σεπτεμβρίου, σπάζοντας το συνήθη χρονοδιάγραμμα.

Η αγορά στερείται δυναμισμού

Εν αναμονή των επίσημων εκτιμήσεων, η αγορά παραμένει αδρανής. «Είναι πολύ ήσυχα», επιβεβαιώνει ο Federico Repetto. «Οι όγκοι δεν θα είναι υπερβολικοί, αλλά η αγορά στερείται δυναμισμού. Οι αγοραστές δεν ανησυχούν επειδή είναι σίγουροι ότι θα βρουν κρασί, ενώ οι πωλητές δεν θέλουν να πουλήσουν περιμένοντας να κατανοήσουν καλύτερα την κατάσταση προτού ξεκινήσουν την εμπορική περίοδο». Με μια παραγωγή που θα μπορούσε να κυμανθεί γύρω στα 44,5 εκατομμύρια εκατόλιτρα που εκτιμήθηκαν το 2025, οι παραγωγοί μπορούν να ελπίζουν σε τιμές κοντά στις περσινές. Ωστόσο, ένα στοιχείο που μετράει για  αυτή την αισιοδοξία: «Η Ισπανία είναι ήδη φθηνότερη σε σύγκριση με πέρυσι, γεγονός που δυστυχώς μας αναγκάζει να είμαστε κι εμείς. Πιστεύω ότι θα ξεκινήσουμε γύρω στα ίδια επίπεδα τιμών με το τέλος της περσινής περιόδου για την εσοδεία 2025».

Αιτήματα για απόσταξη κρίσης

Πρέπει να σημειωθεί ότι τα αποθέματα βαραίνουν την ιταλική αγορά. Στις 31 Ιουλίου 2026, ανήρχοντο σε 42,6 εκατομμύρια εκατόλιτρα, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 7% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Από αυτό το σύνολο, τα 23,5 εκατομμύρια εκατόλιτρα (ε.ε) ήταν ΠOΠ (PDO) και τα 10,9 ε.ε. ΠΓΕ (PGI), στα οποία προστίθενται 3,1 ε.ε. γλεύκους. «Το πρόβλημα των αποθεμάτων αφορά κυρίως τα ερυθρά κρασιά», διευκρινίζει ο Federico Repetto. «Το λευκό κρασί βρίσκει πάντα την αγορά του επειδή έχει πολλές διεξόδους: αφρώδη, ημιαφρώδη και ήσυχα κρασιά, καθώς και βερμούτ και κοκτέιλ για παράδειγμα». Παρ' όλα αυτά, το υψηλό επίπεδο αποθεμάτων περιπλέκει το γέμισμα  των δεξαμενών με τη νέα σοδειά, παρόλο που οι επαγγελματικοί φορείς επιμένουν κυρίως στις διαρθρωτικές ανισορροπίες της αγοράς. Σε ανακοίνωσή της, η οργάνωση Confcooperative Sicilia ανησυχεί ότι «ελλήψει επαρκούς αποθηκευτικού χώρου και ανάκαμψης της ζήτησης, πολλές επιχειρήσεις κινδυνεύουν να προσεγγίσουν τον τρύγο με ολοένα συρρικνούμενα περιθώρια και αυξανόμενες οικονομικές δυσκολίες. Σε αυτό το πλαίσιο, το αίτημα για ενεργοποίηση της έκτακτης απόσταξης βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της συζήτησης».

Παράνομες φυτεύσεις στο στόχαστρο

Η απαίτηση δεν περιορίζεται στη Σικελία. Οι Confcooperative, Legacoop, Unci και Unicoop Sicilia ενώνουν τις δυνάμεις τους με την Confcooperative Sicilia για να ζητήσουν ένα πρόγραμμα έκτακτης απόσταξης. Παρόμοια κινητοποίηση καταγράφεται και στην Απουλία: στις αρχές Σεπτεμβρίου, οι εκπρόσωποι του κλάδου υιοθέτησαν ένα έγγραφο απαιτήσεων που προορίζεται για την κυβέρνηση Μελόνι. Πέρα από την απόσταξη κρίσης, το έγγραφο ζητά τη θέσπιση μέτρων αποθεματοποίησης μεσοπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου χαρακτήρα και την άμεση εφαρμογή του περιφερειακού αμπελουργικού μητρώου, προκειμένου να ελέγχεται καλύτερα το παραγωγικό δυναμικό. Οι υπογράφοντες ζητούν συγκεκριμένα τον εντοπισμό και τον εκρίζωση  αμπελώνων που φυτεύτηκαν χωρίς άδεια, εκτιμώντας σε 40.000 εκτάρια την αντίστοιχη έκταση στην περιοχή.

Ωστόσο, δεν είναι όλα μαύρα. «Το ενδιαφέρον είναι υπαρκτό», καταλήγει ο Federico Repetto. «Συζητάμε καθημερινά με αγοραστές, αλλά περιμένουν τη σωστή στιγμή για να αγοράσουν. Και όταν παρουσιαστεί μια ευκαιρία, δεν θα την αφήσουν να πάει χαμένη».

Συνεχίζονται οι παρεμβάσεις για εφαρμόσιμες προτάσεις αγροτικής πολιτικής

Ικανοποίηση επικρατεί στην Περιφερειακή Αρχή Θεσσαλίας για τη μεγάλη συμμετοχή του αγροτικού κόσμου τόσο στην εκδήλωση ενημέρωσης και διαβούλευσης για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική 2028–2034 και στα εργαστήρια, όσο και στην ηλεκτρονική έρευνα που «τρέχει» έως και τις 15 Σεπτεμβρίου, η οποία επιβεβαιώνει ότι ο αγροδιατροφικός κόσμος της Θεσσαλίας επιθυμεί να έχει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της επόμενης Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Η Περιφέρεια Θεσσαλίας συνεχίζει τη διαδικασία με στόχο η φωνή των παραγωγών, των συλλογικών οργανώσεων, των επιχειρήσεων, των φορέων διαχείρισης των φυσικών πόρων και της επιστημονικής κοινότητας να μετατραπεί σε συγκεκριμένες, ιεραρχημένες και εφαρμόσιμες προτάσεις πολιτικής.

Ερωτηματολόγιο

Η Περιφέρεια Θεσσαλίας καλεί όλους τους ανθρώπους της παραγωγής και τους εμπλεκόμενους φορείς να συμμετάσχουν στο Γενικό Ηλεκτρονικό Ερωτηματολόγιο Διαβούλευσης για τη Νέα ΚΑΠ 2028–2034. Το ερωτηματολόγιο έχει καταρτιστεί από το Εργαστήριο Επιστήμης, Τεχνολογίας και Καινοτομίας στην Κοινωνία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με επιστημονικό υπεύθυνο τον Καθηγητή Στάθη Αραποστάθη. Η ηλεκτρονική έρευνα αποσκοπεί στην εκτεταμένη ανίχνευση των γενικότερων τάσεων, αναγκών και προτεραιοτήτων του κόσμου της αγροτικής παραγωγής. Το ερωτηματολόγιο περιλαμβάνει 57 ερωτήσεις, οργανωμένες σε δέκα θεματικές ενότητες, και έχει ήδη συμπληρωθεί από 180 συμμετέχοντες. Η δυνατότητα συμμετοχής θα παραμείνει ανοικτή έως και τις 15 Σεπτεμβρίου.

Η συμμετοχή όλων είναι σημαντική:

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe8nLgW1ZTF21k3I7ErJ9cz8d928aMuULhli2KqEKVWmGk__Q/viewform

150 περίπου άτομα στα εξειδικευμένα εργαστήρια διαβούλευσης

Στην εκδήλωση ενημέρωσης και διαβούλευσης για τη Νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική 2028–2034, που πραγματοποιήθηκε στις 26 Αυγούστου προσήλθαν περίπου 350 άτομα, με ευρεία εκπροσώπηση των φορέων και των επαγγελματικών ομάδων που συγκροτούν το αγροδιατροφικό σύστημα της Περιφέρειας. Συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, εκπρόσωποι αγροτικών συνεταιρισμών, γεωργοί, κτηνοτρόφοι, μελισσοκόμοι, εκκοκκιστές, επιχειρήσεις του αγροδιατροφικού τομέα, Τοπικοί Οργανισμοί Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ), ο Οργανισμός Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας (ΟΔΥΘ), επιστημονικοί και επαγγελματικοί φορείς, καθώς και στελέχη της αυτοδιοίκησης. Η προσέλευση και η σύνθεση του ακροατηρίου εξασφάλισαν μια ιδιαίτερα ικανοποιητική κάλυψη των διαφορετικών κρίκων, εμπειριών και οπτικών του περιφερειακού αγροδιατροφικού συστήματος.

Μετά το ενημερωτικό μέρος ακολούθησαν εξειδικευμένα εργαστήρια διαβούλευσης, στα οποία συμμετείχαν περίπου 150 άτομα από το σύνολο σχεδόν των εμπλεκόμενων κατηγοριών και φορέων. Η διαδικασία οργανώθηκε σε δύο βασικές θεματικές κατευθύνσεις: αφενός τη γεωργική παραγωγή και αφετέρου τη ζωική παραγωγή και τη μελισσοκομία. Για κάθε κατεύθυνση χρησιμοποιήθηκαν ειδικά σχεδιασμένα ερωτηματολόγια, προσαρμοσμένα στα ιδιαίτερα προβλήματα, στις ανάγκες και στις αναπτυξιακές δυνατότητες των αντίστοιχων κλάδων. Τα αποτελέσματα της επεξεργασίας θα συγκροτηθούν σε ολοκληρωμένη πρόταση της Περιφέρειας Θεσσαλίας και θα παρουσιαστούν στο πλαίσιο της εθνικής διαβούλευσης για τη Νέα ΚΑΠ 2028–2034, όταν αυτή πραγματοποιηθεί. Στόχος είναι οι ιδιαίτερες ανάγκες, οι προτεραιότητες και οι τεκμηριωμένες προτάσεις της Θεσσαλίας να αποκτήσουν ισχυρή και διακριτή παρουσία στη διαμόρφωση της εθνικής διαπραγματευτικής θέσης.