Σε έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες για την αναζωογόνηση των αγροτικών περιοχών της Ευρώπης εξελίσσεται η κοινωνική οικονομία, καθώς συνεταιρισμοί, κοινωνικές επιχειρήσεις, ενώσεις, ιδρύματα και αλληλασφαλιστικοί φορείς καλούνται να καλύψουν κενά που αφήνουν η αγορά και οι δημόσιες υπηρεσίες.

Σχεδόν το 1/3 του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζει σε αγροτικές περιοχές, πολλές από τις οποίες βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα σύνθετο πλέγμα προβλημάτων. Η πληθυσμιακή μείωση, η γήρανση των κατοίκων, η φυγή των νέων, ο περιορισμός βασικών υπηρεσιών και η έλλειψη επαγγελματικών ευκαιριών δημιουργούν συνθήκες σταδιακής αποδυνάμωσης των τοπικών κοινωνιών.

Σε ορισμένες περιοχές, ακόμη και το κόστος στέγασης έχει μετατραπεί σε πρόσθετο εμπόδιο για όσους επιθυμούν να παραμείνουν ή να εγκατασταθούν στην ύπαιθρο. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι οργανώσεις της κοινωνικής οικονομίας προσφέρουν πρακτικές λύσεις, θέτοντας τους κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους πάνω από τη μεγιστοποίηση του κέρδους.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η κοινωνική οικονομία περιλαμβάνει περισσότερους από 4,3 εκατομμύρια οργανισμούς και προσφέρει απασχόληση σε περίπου 11,5 εκατομμύρια ανθρώπους. Κοινό χαρακτηριστικό των φορέων αυτών είναι η δημοκρατική ή συμμετοχική διακυβέρνηση και η επανεπένδυση σημαντικού μέρους των αποτελεσμάτων τους προς όφελος των μελών και της κοινωνίας.

Στις αγροτικές περιοχές, η συνεισφορά τους είναι ιδιαίτερα σημαντική. Συνεταιριστικά και κοινωνικά σχήματα διατηρούν σε λειτουργία τοπικά καταστήματα, υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας και μικρές επιχειρήσεις, ενώ συμβάλλουν στη δημιουργία θέσεων εργασίας στη γεωργία, στα τρόφιμα, στον τουρισμό και στην κοινοτική ενέργεια.

Παράλληλα, ενισχύουν τις μικρές αλυσίδες εφοδιασμού, συνδέοντας πιο άμεσα τον παραγωγό με τον καταναλωτή. Με τον τρόπο αυτό, μεγαλύτερο μέρος της προστιθέμενης αξίας παραμένει στην τοπική οικονομία, ενώ περιορίζεται η εξάρτηση των παραγωγών από μακρινά και σύνθετα δίκτυα εμπορίας.

Στροφή από τον σχεδιασμό στην εφαρμογή

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τον Δεκέμβριο του 2021 το σχέδιο δράσης για την κοινωνική οικονομία, το οποίο περιλάμβανε περισσότερες από 60 δράσεις με χρονικό ορίζοντα το 2030. Η ενδιάμεση επανεξέταση, που δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο του 2026, κατέγραψε σημαντική πρόοδο, διαπιστώνοντας όμως ότι μεγάλο μέρος των δυνατοτήτων της κοινωνικής οικονομίας παραμένει αναξιοποίητο σε περιφερειακό και δημοτικό επίπεδο.

Μετά την αναθεώρηση, ο συνολικός αριθμός των προβλεπόμενων δράσεων αυξήθηκε στις 89. Η επόμενη φάση για την περίοδο 2026-2030 επικεντρώνεται πλέον στην πρακτική εφαρμογή των πολιτικών, με στόχο τα κράτη μέλη, οι περιφέρειες και οι τοπικές αρχές να μετατρέψουν τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις.

Οι βασικές προτεραιότητες περιλαμβάνουν την ενίσχυση της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, τη βελτίωση του φορολογικού και κανονιστικού πλαισίου, τη διευκόλυνση των δημόσιων συμβάσεων και των κρατικών ενισχύσεων, την προσέλκυση κοινωνικών επενδύσεων και την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ποιοτικών θέσεων εργασίας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη συγκέντρωση αξιόπιστων δεδομένων, ώστε να μπορεί να αξιολογείται με μεγαλύτερη ακρίβεια ο οικονομικός, κοινωνικός και περιβαλλοντικός αντίκτυπος των σχετικών δράσεων.

Το δύσκολο στοίχημα της χρηματοδότησης

Η πρόσβαση σε κεφάλαια εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες για τις οργανώσεις κοινωνικής οικονομίας στην ύπαιθρο. Πολλές από αυτές λειτουργούν σε μικρή κλίμακα και χρειάζονται σχετικά περιορισμένα ποσά, τα οποία όμως είναι δύσκολο να εξασφαλιστούν μέσω των συμβατικών τραπεζικών και επενδυτικών εργαλείων.

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, προωθούνται νέες δράσεις μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, με στόχο τη δημιουργία μηχανισμών επιχειρηματικής εκκόλαψης και τη χρηματοδότηση ανθρώπων που υποεκπροσωπούνται στην επιχειρηματικότητα.

Οι παρεμβάσεις αυτές συμπληρώνουν τις εγγυήσεις του InvestEU και τα ευρωπαϊκά προγράμματα τεχνικής βοήθειας για την κοινωνική χρηματοδότηση, επιδιώκοντας να δημιουργήσουν ένα πιο προσβάσιμο χρηματοπιστωτικό περιβάλλον για συνεταιρισμούς, κοινωνικές επιχειρήσεις και τοπικές πρωτοβουλίες.

Στο επίκεντρο βρίσκονται επίσης κοινοτικά μοντέλα τουρισμού, τα οποία μπορούν να αξιοποιήσουν μονοπάτια μεγάλων αποστάσεων, τοπικά προϊόντα, πολιτιστικά στοιχεία και φυσικούς πόρους, δημιουργώντας εισόδημα που παραμένει στις τοπικές κοινωνίες.

Ισχυρότερη σύνδεση με την ΚΑΠ και το LEADER

Οι εκπρόσωποι των αγροτικών κοινοτήτων ζητούν καλύτερη ενσωμάτωση της κοινωνικής οικονομίας στις πολιτικές αγροτικής ανάπτυξης, στην ΚΑΠ, στην πολιτική συνοχής, στο LEADER και στα προγράμματα τοπικής ανάπτυξης με πρωτοβουλία των ίδιων των κοινοτήτων.

Παράλληλα, υπογραμμίζουν την ανάγκη απλούστευσης των διαδικασιών χρηματοδότησης, στήριξης των καινοτόμων εγχειρημάτων και δημιουργίας σταθερών μηχανισμών διαλόγου ανάμεσα στις τοπικές κοινωνίες, τα κράτη μέλη και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η κοινωνική οικονομία δεν παρουσιάζεται πλέον απλώς ως ένα συμπληρωματικό εργαλείο κοινωνικής πολιτικής. Αναδεικνύεται σε αναπτυξιακό μηχανισμό, ικανό να δημιουργήσει θέσεις εργασίας, να διατηρήσει υπηρεσίες, να κινητοποιήσει τοπικούς πόρους και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής υπαίθρου.

Το κρίσιμο στοίχημα της επόμενης περιόδου θα είναι οι ευρωπαϊκές δεσμεύσεις να μεταφραστούν σε προσβάσιμα προγράμματα και ουσιαστικές τοπικές παρεμβάσεις. Ιδίως στις περιοχές που χάνουν πληθυσμό και παραγωγική δραστηριότητα, οι συνεταιριστικές και κοινωνικές πρωτοβουλίες μπορούν να αποτελέσουν τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην οικονομική ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή και την παραμονή των ανθρώπων στον τόπο τους.

Ανησυχία προκαλούν στους κατοίκους της Λευκοπηγής Κοζάνης οι επανειλημμένες εμφανίσεις αρκούδας στην περιοχή, με νέο περιστατικό να καταγράφεται, σύμφωνα με καταγγελία κατοίκου, το περασμένο Σάββατο, κατά τις βραδινές ώρες. Όπως αναφέρεται, η αρκούδα φέρεται να εισήλθε σε χώρο με οικόσιτα πτηνά, στην περιοχή «Μελίσσια», και να επιτέθηκε σε κοτόπουλα.

Σύμφωνα με κατοίκους της Λευκοπηγής, τα περιστατικά εμφάνισης της αρκούδας το τελευταίο διάστημα έχουν φτάσει περίπου τα δέκα, με το άγριο ζώο να μπαίνει σε αυλές κατοικιών και σε αγροκτήματα. Όπως καταγγέλλουν, έχουν καταγραφεί επιθέσεις σε οικόσιτα ζώα, ενώ δεν είναι λίγες οι ζημιές που έχουν προκληθεί σε οπωροφόρα δέντρα και καλλιέργειες, γεγονός που εντείνει την ανησυχία των κατοίκων και την ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων.

Για το συμβάν ενημερώθηκαν αμέσως το Δασαρχείο και οι αρμόδιες υπηρεσίες, προκειμένου να αξιολογήσουν την κατάσταση και να προχωρήσουν στις προβλεπόμενες ενέργειες. Οι κάτοικοι εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους για τη συχνότητα των εμφανίσεων της αρκούδας κοντά στον οικισμό, επισημαίνοντας ότι, όπως υποστηρίζουν, έχουν σημειωθεί επανειλημμένες απώλειες οικόσιτων ζώων.

Παράλληλα, ζητούν τη λήψη άμεσων μέτρων για την προστασία τόσο των κατοίκων όσο και των περιουσιών τους, καθώς και την εφαρμογή δράσεων που θα αποτρέψουν την προσέγγιση της αρκούδας σε κατοικημένες περιοχές. Το Δασαρχείο καλεί τους πολίτες, σε περίπτωση εμφάνισης αρκούδας, να αποφεύγουν κάθε προσπάθεια προσέγγισης ή εκδίωξης του ζώου και να ενημερώνουν άμεσα τις αρμόδιες αρχές.

Στο πλαίσιο της πανελλαδικής δράσης «Δίπλα στους Εθελοντές Πρώτης Γραμμής», η Συντονίστρια του Γραφείου του Πρωθυπουργού στη Βόρεια Ελλάδα, κα Έλενα Σώκου, η Γραμματέας Εθελοντισμού της Νέας Δημοκρατίας, κα Πίστη Κρυσταλλίδου, και η Συντονίστρια της Γραμματείας Εθελοντισμού Ν. Ημαθίας, κα Κατερίνα Πανάγου, συνοδευόμενες από τον Πρόεδρο της ΔΕΕΠ Ημαθίας, κ. Ηλία Ηλιόπουλο, πραγματοποίησαν την Τρίτη 14 Ιουλίου 2026 σειρά θεσμικών επισκέψεων στην Περιφερειακή Ενότητα Ημαθίας.

Το πρόγραμμα περιελάμβανε αρχικά συνάντηση με υπηρεσιακούς παράγοντες στην έδρα της Περιφερειακής Ενότητας Ημαθίας, με την Περιφερειακή Σύμβουλο κα Συρμουλα Τζήμα και τον Προϊστάμενο της Πολιτικής Προστασίας Ημαθίας, κ. Βεργώνη Κωνσταντίνο καθώς και μέλη της ΔΕΕΠ Ημαθίας. Επιπρόσθετα πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις στους Ραδιοερασιτέχνες Νάουσας – Βέροιας – Αλεξάνδρειας και στη ΛΕΦΕΔ Θεσσαλονίκης – Παράρτημα Βέροιας, με σκοπό την ενημέρωση για το έργο, τις δράσεις και τις ανάγκες των εθελοντικών οργανώσεων.

Η επίσκεψη εντάσσεται στη διαρκή προσπάθεια της Νέας Δημοκρατίας να βρίσκεται δίπλα στους ανθρώπους που προσφέρουν στην πρώτη γραμμή της Πολιτικής Προστασίας, αναγνωρίζοντας έμπρακτα τη συμβολή τους στην προστασία της ανθρώπινης ζωής, του φυσικού περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών.

Τα τελευταία χρόνια η Κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε σημαντικές θεσμικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση του εθελοντισμού στην Πολιτική Προστασία, μεταξύ των οποίων:

• η δημιουργία ενός σύγχρονου πλαισίου λειτουργίας μέσω του Μητρώου Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας (Μ.Ε.Ο.Π.Π.) και της πιστοποίησης των οργανώσεων και των εθελοντών,
• η αναβάθμιση της εκπαίδευσης μέσω της Ακαδημίας Πολιτικής Προστασίας,
• η δυνατότητα χρηματοδότησης των πιστοποιημένων εθελοντικών οργανώσεων για πρώτη φορά με οργανωμένο θεσμικό πλαίσιο,
• η απαλλαγή από τα τέλη χρήσης για συγκεκριμένα μηχανήματα έργου που χρησιμοποιούν οι πιστοποιημένες εθελοντικές οργανώσεις στις επιχειρησιακές τους δράσεις (άρθρο 8 του Ν. 5290/2026),
• η απαλλαγή από τα τέλη κυκλοφορίας για χαρακτηρισμένα οχήματα άμεσης ανάγκης που ανήκουν σε κοινωφελή ιδρύματα και πιστοποιημένες Οργανώσεις Κοινωνίας Πολιτών, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία (άρθρο 35 του Ν. 5301/2026).

Μέσα από τη δράση «Δίπλα στους Εθελοντές Πρώτης Γραμμής», η Γραμματεία Εθελοντισμού επιδιώκει να διατηρεί ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας με τις πιστοποιημένες εθελοντικές οργανώσεις σε όλη τη χώρα, να καταγράφει τις ανάγκες και τις προτάσεις τους και να συμβάλλει στην περαιτέρω ενίσχυση του θεσμού του εθελοντισμού και της Πολιτικής Προστασίας.

Ο Βουλευτής Πέλλας της Νέας Δημοκρατίας Λάκης Βασιλειάδης επικοινώνησε σήμερα με τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων κ. Μ. Σχοινά καθώς και με τον Διοικητή της ΑΑΔΕ κ. Γ. Πιτσιλή για το ζήτημα της προθεσμίας υποβολής των αιτήσεων για την επιδότηση λιπασμάτων, έπειτα από προβληματισμούς που δέχτηκε από παραγωγούς και λογιστές.

Πρόκειται για ένα θέμα που απασχολεί αρκετούς αγρότες καθώς η προθεσμία που ισχύει μέχρι τώρα, αυτή της 19-7-2026, φέρνει αρκετές δυσκολίες στους Λογιστές που προσπαθούν να ολοκληρώσουν την υποβολή των Δηλώσεων Φορολογίας Εισοδήματος στο ίδιο διάστημα, ενώ έχουν παρουσιαστεί και αρκετά τεχνικά προβλήματα που καθυστερούν τις αιτήσεις.

Για τους λόγους αυτούς ο Βουλευτής ζήτησε να δοθεί παράταση στην προθεσμία των αιτήσεων, ώστε να προλάβουν όλοι οι δικαιούχοι να ολοκληρώσουν το στάδιο αυτό. Επίσης, έθεσε το ζήτημα των τεχνικών προβλημάτων που παρουσιάζονται και αφορούν τόσο τους προμηθευτές όσο και τους παραγωγούς. «Τα προβλήματα αυτά θα πρέπει να επιλυθούν, ώστε να μην αποτελούν στο μέλλον τροχοπέδη στις διαδικασίες αυτές», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σχετικά με το ζήτημα αυτό ο Λάκης Βασιλειάδης δήλωσε:

«Τόσο ο Υπουργός, όσο και ο Διοικητής της ΑΑΔΕ ήταν γνώστες του θέματος και θετικοί στο να εξετάσουν το ζήτημα και να βρεθεί η καταλληλότερη λύση. Η στήριξη των παραγωγών σε όλα τα επίπεδα είναι σημαντική. Η κυβέρνηση για άλλη μια φορά ακούει και αντιλαμβάνεται τα καθημερινά προβλήματα, δίνοντας λύσεις όπου απαιτούνται. Ευχαριστώ τον υπουργό και τον διοικητή της ΑΑΔΕ για την παραγωγική μας συνεργασία όλο αυτό το διάστημα».