Άρχισε στη Ζαγορά, το Πουρί και τη Μακρυράχη η συγκομιδή του κύριου όγκου της φετινής παραγωγής μήλων, η οποία θα συνεχιστεί έως τα μέσα Οκτωβρίου. Τα πρώτα προϊόντα με το εμπορικό σήμα ZAGORIN έχουν ήδη τοποθετηθεί σταδιακά στα ράφια αλυσίδων σούπερ μάρκετ και άλλων καταστημάτων λιανικής.

Οι παραγωγοί-μέλη του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ζαγοράς Πηλίου είχαν ξεκινήσει από τα μέσα Αυγούστου τη συλλογή της πρώιμης ποικιλίας μήλων GALA και των αχλαδιών κρυστάλλι. Η παραγωγή αχλαδιών παραμένει περιορισμένη, ενώ τα μήλα GALA καλλιεργούνται στην περιοχή εδώ και περίπου τρεις δεκαετίες και αποτελούν μικρό μέρος της συνολικής ποσότητας μήλων που διακινεί ο Συνεταιρισμός.

Αυτή την περίοδο βρίσκεται σε εξέλιξη η συγκομιδή των κόκκινων μήλων Ζαγοράς Πηλίου, τα οποία διαθέτουν πιστοποίηση Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης και αποτελούν το βασικό προϊόν του Συνεταιρισμού. Παράλληλα συλλέγονται τα μήλα ΠΟΠ της ποικιλίας Golden και τα μήλα Jona.

Από τις αρχές έως τα μέσα Οκτωβρίου θα ακολουθήσει η συγκομιδή των Φιρικιών Πηλίου ΠΟΠ και των μήλων Fuji. Την ίδια περίοδο θα συγκεντρωθούν τα κάστανα, ενώ αργότερα μέσα στο φθινόπωρο σειρά θα πάρουν τα ακτινίδια.

Η φετινή περίοδος συμπίπτει με τη συμπλήρωση 110 ετών από την ίδρυση του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ζαγοράς Πηλίου, στις 27 Οκτωβρίου. Σύμφωνα με τη διοίκησή του, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού έγιναν επιπλέον προσαρμογές στις διαδικασίες πιστοποίησης, οι οποίες αφορούν τις συνθήκες εργασίας, την προστασία του περιβάλλοντος και τις αρχές λειτουργίας του Συνεταιρισμού.

Ο Συνεταιρισμός αναφέρει ότι η δραστηριότητά του στηρίζεται στην προστασία των παραγωγών, στον σεβασμό προς τους συνεργάτες και τους καταναλωτές και στη διαφύλαξη του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής.

Ο πρώτος σε έκταση αμπελώνας της Αργεντινής, η Mendoza, προσαρμόζεται με ευελιξία στις απαιτήσεις των διεθνών αγοραστών χύμα κρασιού. Η προσαρμογή του χρώματος, της γλυκύτητας ή του αλκοολικού βαθμού δεν παρουσιάζει καμία δυσκολία για τους ντόπιους παραγωγούς.

Σε πτωτική τροχιά

Η αμπελουργία της Αργεντινής διέρχεται μια δύσκολη φάση. Μέσα σε μια δεκαετία, μεταξύ 2016 και 2025, ο αμπελώνας έχασε το 12% της έκτασής του, υποχωρώντας από τα 2,24 εκατομμύρια στα 1,96 εκατομμύρια στρέμματα (από 224.000 σε 196.000 εκτάρια). Η Mendoza, που συγκεντρώνει το 70% της αμπελουργικής έκτασης της χώρας, υπέστη την ίδια συρρίκνωση, πέφτοντας από τα 1,59 εκατομμύρια στα 1,41 εκατομμύρια στρέμματα.

Ορισμένα αμπελοτεμάχια εγκαταλείπονται και δεν τρυγήθηκαν στις αρχές αυτού του έτους, ελλείψει κερδοφόρων διεξόδων. Αυτή η συρρίκνωση επηρεάζει επίσης τις εξαγωγές χύμα κρασιού: με 450.000 εκατόλιτρα να έχουν εξαχθεί το 2025, η Αργεντινή καταγράφει πτώση 14% μέσα σε ένα έτος, πολύ μακριά από την κορύφωση των 1,9 εκατομμυρίων εκατόλιτρων του 2020 — όγκοι που τότε ενισχύθηκαν από τις πολύ χαμηλές τιμές (0,38 $/λίτρο έναντι 0,93 $/λίτρο σήμερα). Αντιμέτωπο με αυτή την κρίση, το Μπουένος Άιρες κατήργησε το 80% των αμπελοοινικών ρυθμίσεων στα τέλη του 2025. Ένα σημείο καμπής, τα αποτελέσματα του οποίου παραμένουν ακόμη αβέβαια.

Στρατηγική απόλυτης ευελιξίας

Η προσαρμοστικότητα αποτελεί τη ζωντανή καρδιά της στρατηγικής των Αργεντινών, ώστε να αντιμετωπίσουν την κρίση, τα νέα ανταγωνιστικά  δεδομένα και τις παγκόσμιες τάσεις. «Διοχετεύουμε το μισό της παραγωγής μας χύμα και το άλλο μισό σε φιάλες, με τις δικές μας ετικέτες ή ως “private labels” [ιδιωτικές ετικέτες πελατών]», εξηγεί ο Federico Fernandez (Bodega Domiciano) στους είκοσι πέντε διεθνείς αγοραστές και το περιοδικό La Vigne, οι οποίοι προσκλήθηκαν τον περασμένο Ιούνιο από τη Vinexpo Explorer για να ανακαλύψουν την προσφορά σαράντα οινοποιείων (bodegas) της Αργεντινής. «Ανταποκρινόμαστε σε όλα τα αιτήματα. Στέλνουμε δείγματα και, ανάλογα με τα σχόλια, εξελίσσουμε το προφίλ των κρασιών μας».

Εδώ δεν υπάρχουν λυρικές εξάρσεις για τα terroirs ή την πατρογονική τεχνογνωσία, αλλά ένας ανεξέλεγκτος πραγματισμός. «Στη δραστηριότητα του χύμα κρασιού δεν μιλάμε για έδαφος ούτε για κλίμα, προσαρμόζουμε την προσφορά στη ζήτηση», συνοψίζει ο Francisco J. Rodríguez, εμπορικός διευθυντής και διευθυντής μάρκετινγκ της Corbeau Wines, μιας bodega με 3.200 στρέμματα ιδιόκτητων αμπελώνων, η οποία συμπληρώνει τον εφοδιασμό της από άλλους  αμπελουργούς.

Καθώς φορτώνει περίπου εκατό εμπορευματοκιβώτια (containers) χύμα κρασιού το μήνα, αυτός ο εκπρόσωπος της τρίτης γενιάς της οικογένειας στο κρασί εκτιμά ότι η εταιρεία του θα μπορούσε να κάνει ακόμη περισσότερα και να φτάσει έως και τα 300.000 εκατόλιτρα/έτος. Στη συνέχεια παρουσιάζει οκτώ δείγματα στους αγοραστές της Vinexpo Explorer και τους εξηγεί με ειλικρίνεια: «Αν χρειάζεστε περισσότερο ή λιγότερο αλκοόλ ή ζάχαρη, ή ένα άλλο αρωματικό προφίλ, ζητήστε το μας: θα σας προτείνουμε νέα δείγματα που θα ανταποκρίνονται στις επιθυμίες σας».

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκταμιεύει σήμερα 3,3 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία για αμυντικές προμήθειες, στο πλαίσιο του Δανείου Στήριξης της Ουκρανίας ύψους 90 δισ. ευρώ. Τα χρήματα θα χρησιμοποιηθούν για την προμήθεια drones και πυραύλων με στόχο την ενίσχυση της άμυνας της χώρας απέναντι στη συνεχιζόμενη ρωσική επίθεση.

Πρόκειται για την τέταρτη πληρωμή στο πλαίσιο του αμυντικού σκέλους του δανείου. Με τη νέα εκταμίευση, η Επιτροπή θα έχει καταβάλει σχεδόν 15 δισ. ευρώ στην Ουκρανία μέσα στο 2026. Το δάνειο προβλέπει 30 δισ. ευρώ για δημοσιονομική στήριξη και 60 δισ. ευρώ για την άμυνα την περίοδο 2026-2027.

Παράλληλα, η ΕΕ εξετάζει ένα νέο κοινό πρόγραμμα με την Ουκρανία για την ανάπτυξη ευρωπαϊκού συστήματος αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι προετοιμασίες για τη νέα ελαιοκομική περίοδο στη Λέσβο, με τους παραγωγούς να βρίσκονται ήδη στα κτήματά τους και να προετοιμάζουν τα ελαιόδεντρα για τη συγκομιδή. Η φετινή εικόνα της παραγωγής εμφανίζεται βελτιωμένη σε σχέση με πέρυσι, παρουσιάζει όμως σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά περιοχή.

Μιλώντας στην ΕΡΤ Β. Αιγαίου για τη νέα ελαιοκομική περίοδο, ο ελαιοπαραγωγός, ελαιοτριβέας και τυποποιητής Μιχάλης Τζωρτζής ανέφερε ότι η καρπόδεση είναι “καλύτερη από πέρυσι”, με ορισμένες περιοχές να παρουσιάζουν ιδιαίτερα καλή εικόνα.

Όπως εξήγησε, όσο τα ελαιοκτήματα βρίσκονται σε χαμηλότερα υψόμετρα και κοντά στη θάλασσα, η καρπόδεση είναι καλύτερη, ενώ στις ορεινές περιοχές η εικόνα διαφοροποιείται, με ορισμένα σημεία να παρουσιάζουν ελάχιστο ή ακόμη και καθόλου καρπό.

Οι βροχές βοήθησαν την παραγωγή

Σημαντικό πλεονέκτημα της φετινής χρονιάς, σύμφωνα με τον κ. Τζωρτζή, ήταν οι βροχοπτώσεις. Όπως ανέφερε, σε αρκετές περιοχές καταγράφηκαν περισσότερες από 40 ίντσες βροχής, ενώ σε ορισμένες το ύψος των βροχοπτώσεων πλησίασε τις 50 ίντσες. Η αυξημένη διαθεσιμότητα νερού έχει ήδη αποτυπωθεί στην κατάσταση των ελαιόδεντρων, της γης και του καρπού, δημιουργώντας, όπως εκτίμησε, τις προϋποθέσεις για καλή παραγωγή και ποιοτικό ελαιόλαδο.

Το μεγάλο πρόβλημα παραμένουν τα εργατικά χέρια

Την ίδια ώρα, ωστόσο, οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα πρόβλημα που τα τελευταία χρόνια γίνεται ολοένα και εντονότερο: την έλλειψη εργατικών χεριών για τη συγκομιδή.

Ο κ. Τζωρτζής περιέγραψε την κατάσταση ως ιδιαίτερα δύσκολη για τους ιδιοκτήτες αλλά και τους ενοικιαστές ελαιοκτημάτων, καθώς η αναζήτηση εργατών έχει εξελιχθεί σε ιδιαίτερα δύσκολη διαδικασία. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο σε συνδυασμό με τις σημερινές τιμές του ελαιολάδου. Κάτω από τα 4 ευρώ οι τιμές για τα βρώσιμα ελαιόλαδα

Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή την περίοδο καταγράφεται περιορισμένη κινητικότητα στην αγορά, ενώ οι τιμές διαφοροποιούνται ανάλογα με την παλαιότητα και τα χαρακτηριστικά του προϊόντος.

Για τα βρώσιμα ελαιόλαδα, όπως ανέφερε, οι τιμές κινούνται κάτω από τα 4 ευρώ, ενώ για τα βιομηχανικά ελαιόλαδα βρίσκονται περίπου στα 2,20 έως 2,40 ευρώ. Με δεδομένο το υψηλό κόστος της συγκομιδής και τη δυσκολία εξεύρεσης εργατικών χεριών, ο ελαιοπαραγωγός εκτιμά ότι τα οικονομικά δεδομένα καθιστούν ιδιαίτερα δύσκολη την απόφαση για τη συγκομιδή.

“Δεν συμφέρει να γίνει συγκομιδή”, σημείωσε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι από τη μία πλευρά οι τιμές δημιουργούν σημαντική πίεση στον παραγωγό και από την άλλη ο καρπός δεν μπορεί να περιμένει.

Σε έξαρση και ο δάκος

Παράλληλα, σε εξέλιξη βρίσκονται οι προσπάθειες προστασίας του καρπού από τον δάκο, καθώς οι καιρικές συνθήκες δημιουργούν πλέον ευνοϊκότερες συνθήκες για την ανάπτυξη του εντόμου. Οι χαμηλότερες νυχτερινές θερμοκρασίες, η αυξημένη υγρασία και το μέγεθος του καρπού συνθέτουν ένα περιβάλλον που, σύμφωνα με τον κ. Τζωρτζή, σηματοδοτεί την έναρξη της περιόδου αυξημένου κινδύνου προσβολών. Ήδη έχουν ξεκινήσει οι ψεκασμοί στα συμβατικά ελαιοκτήματα, ενώ αντίστοιχη προσπάθεια προστασίας γίνεται και στα βιολογικά κτήματα με τα εγκεκριμένα σκευάσματα.

Η αγορά του ελαιολάδου και η στροφή στις εξαγωγές

Ο κ. Τζωρτζής αναφέρθηκε και στη γενικότερη κατάσταση που επικρατεί στην αγορά του ελαιολάδου, επισημαίνοντας ότι τα τελευταία χρόνια η ελαιοπαραγωγή αντιμετωπίζει σημαντικές οικονομικές δυσκολίες. Όπως ανέφερε, η μεγάλη άνοδος των τιμών που σημειώθηκε πριν από περίπου τρία χρόνια είχε αρχικά θετική επίδραση στο εισόδημα των παραγωγών, στη συνέχεια όμως συνέβαλε στην απομάκρυνση μέρους των καταναλωτών από το ελαιόλαδο. Αυτό, σύμφωνα με την εκτίμησή του, δημιούργησε προβλήματα σε ολόκληρη την αλυσίδα, από τον παραγωγό μέχρι την εμπορία και την πώληση του ελαιολάδου. Παρά την υψηλή κατανάλωση ελαιολάδου στην Ελλάδα, όπως σημείωσε, σημαντικό μέρος της ελληνικής παραγωγής πρέπει να κατευθυνθεί στις διεθνείς αγορές. Ο ίδιος τάχθηκε παράλληλα υπέρ της διατήρησης και της αγοράς χύμα ελαιολάδου, επισημαίνοντας ότι αποτελεί σημαντική διέξοδο για την απορρόφηση της παραγωγής. Υπάρχει αγοραστικό κοινό για το ελληνικό ελαιόλαδο στο εξωτερικό Σε ό,τι αφορά τις εξαγωγές και το τυποποιημένο ελληνικό ελαιόλαδο, ο κ. Τζωρτζής ανέφερε ότι υπάρχει διεθνές καταναλωτικό κοινό που αναζητά και αγοράζει ελληνικό ελαιόλαδο. Η ελληνική παραγωγή, όπως είπε, διαθέτει το δικό της αγοραστικό κοινό στις διεθνείς αγορές, τόσο μεταξύ Ελλήνων του εξωτερικού όσο και μεταξύ ξένων καταναλωτών.

Η νέα ελαιοκομική περίοδος, επομένως, κατέληξε, ξεκινά με καλύτερες προσδοκίες ως προς την ποσότητα και την ποιότητα του καρπού, αλλά με σημαντικές προκλήσεις σε επίπεδο κόστους, εργατικών χεριών, τιμών και διάθεσης του προϊόντος.