Τις προτάσεις του για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της παραγωγής και της εξωστρέφειας της ελληνικής οικονομίας κατέθεσε ο Πρόεδρος του ΣΕΒΕ – Συνδέσμου Εξαγωγέων Θέμης Σαρασίδης στον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, στο πλαίσιο της συνάντησης με τους παραγωγικούς φορείς που πραγματοποιήθηκε σήμερα 27 Αυγούστου 2026 στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, ενόψει της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.

Κεντρικό μήνυμα του υπομνήματος είναι ότι η σημαντική πρόοδος των ελληνικών εξαγωγών τα τελευταία χρόνια πρέπει πλέον να αποκτήσει μεγαλύτερο βάθος και διάρκεια. Παρά τις διαδοχικές κρίσεις και τις έντονες αναταράξεις στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον, οι ελληνικές επιχειρήσεις επέδειξαν ανθεκτικότητα και προσαρμοστικότητα, διευρύνοντας την παρουσία τους στις διεθνείς αγορές. Το 2025, η αξία των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών ανήλθε σε €99,6 δισ., αντιστοιχώντας στο 40,1% του ΑΕΠ.

Για τον ΣΕΒΕ, το επόμενο μεγάλο βήμα είναι σαφές: οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών να ξεπεράσουν το 50% του ΑΕΠ. Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, απαιτείται ένας συνεκτικός εθνικός σχεδιασμός με ορίζοντα δεκαετίας, με συγκεκριμένους στόχους, μετρήσιμα αποτελέσματα και σταθερή συνεργασία Πολιτείας και επιχειρηματικής κοινότητας.

Οι προτάσεις που κατέθεσε ο ΣΕΒΕ διαρθρώνονται σε έξι βασικούς άξονες:

Στον πρώτο άξονα, που αφορά τις υποδομές, ο ΣΕΒΕ ζητά την επιτάχυνση των επενδύσεων στις σύγχρονες υποδομές συνδυασμένων μεταφορών και την καλύτερη σύνδεση των βιομηχανικών περιοχών με λιμένες, σιδηροδρομικό και οδικό δίκτυο. Η αποτελεσματικότερη διασύνδεση της παραγωγής με τα βασικά δίκτυα μεταφορών αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για τη μείωση του χρόνου και του κόστους μεταφοράς των ελληνικών προϊόντων.

Ο δεύτερος άξονας αφορά το ενεργειακό κόστος, το οποίο εξακολουθεί να επιβαρύνει σημαντικά την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας. Μεταξύ άλλων, προτείνονται η αναπροσαρμογή του target model και η κατάργηση της οριακής τιμής, η πλήρης και άμεση εφαρμογή του μηχανισμού αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους ρύπων για όλους τους επιλέξιμους κλάδους, καθώς και η ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών και των επενδύσεων σε δίκτυα, αποθήκευση, εξηλεκτρισμό και ενεργειακή αποδοτικότητα. Παράλληλα, ζητείται η διατήρηση και επέκταση της επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης Καυσίμων στους δικαιούχους εξαγωγείς και στο φυσικό αέριο.

Στον τρίτο άξονα, των χρηματοδοτικών εργαλείων και αναπτυξιακών προγραμμάτων, ο ΣΕΒΕ επισημαίνει την ανάγκη τα διαθέσιμα εργαλεία να γίνουν πιο απλά, γρήγορα και ουσιαστικά για τις επιχειρήσεις. Προτείνει, μεταξύ άλλων, την απαλλαγή από την εισφορά 0,60% του Ν. 128/75 για δάνεια που αποπληρώνονται από προϊόν εξαγωγής, τον εκσυγχρονισμό και την απλοποίηση των σχετικών προγραμμάτων και την αύξηση των διαθέσιμων προϋπολογισμών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε επενδύσεις εξηλεκτρισμού και ενεργειακής αποδοτικότητας, έξυπνης μεταποίησης και τεχνητής νοημοσύνης, κυκλικής οικονομίας και αμυντικής βιομηχανίας. Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία Ταμείου Εξαγωγικής Ανάπτυξης, για τη χρηματοδότηση ενεργειών που αφορούν το άνοιγμα νέων αγορών και τη διεθνή δικτύωση των ελληνικών επιχειρήσεων.

Ο τέταρτος άξονας επικεντρώνεται στην έλλειψη εξειδικευμένου τεχνικού προσωπικού, ένα πρόβλημα που γίνεται ολοένα εντονότερο για τη μεταποίηση. Ο ΣΕΒΕ προτείνει καλύτερη σύνδεση των δεξιοτήτων και της εκπαιδευτικής κατεύθυνσης με τις πραγματικές ανάγκες της παραγωγής και τους περιφερειακούς αναπτυξιακούς στόχους, με ιδιαίτερη έμφαση στα τεχνικά επαγγέλματα. Παράλληλα, προτείνει τη διευκόλυνση διακρατικών συμφωνιών και την αξιοποίηση μηχανισμών που μπορούν να αυξήσουν τη συμμετοχή γυναικών, ανέργων και μεγαλύτερων ηλικιακών ομάδων στην αγορά εργασίας.

Ο πέμπτος άξονας αφορά τα φορολογικά κίνητρα. Ο ΣΕΒΕ προτείνει τη μείωση της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις στο 50%, με αναδρομική ισχύ από το φορολογικό έτος 2025, ένα μέτρο που θα ενισχύσει άμεσα τη ρευστότητά τους και θα απελευθερώσει πολύτιμους πόρους για επενδύσεις και ανάπτυξη. Προτείνει επίσης την εφαρμογή αυξημένων και ταχύτερων αποσβέσεων για συγκεκριμένες παραγωγικές επενδύσεις που ενισχύουν άμεσα την ανταγωνιστικότητα, όπως η ενεργειακή αναβάθμιση, ο τεχνολογικός εκσυγχρονισμός και η έξυπνη μεταποίηση.

Ο έκτος άξονας αφορά την ποιότητα, την ασφάλεια και την εποπτεία των αγορών. Ο ΣΕΒΕ ζητά την ανάπτυξη ενός αποτελεσματικότερου μηχανισμού εποπτείας της αγοράς, ώστε να διασφαλίζονται συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού και η προστασία των καταναλωτών. Παράλληλα, προτείνει την αναβάθμιση των απαιτήσεων στις δημόσιες συμβάσεις, ώστε η χαμηλότερη τιμή να μην αποτελεί το μοναδικό κριτήριο, αλλά να λαμβάνονται περισσότερο υπόψη η ποιότητα, η καινοτομία και η προστιθέμενη αξία για την ελληνική οικονομία.

Με τις προτάσεις αυτές, ο ΣΕΒΕ θέτει στο επίκεντρο τις προϋποθέσεις που χρειάζονται οι ελληνικές επιχειρήσεις για να αναπτυχθούν, να επενδύσουν και να ενισχύσουν τη θέση τους στις διεθνείς αγορές. Σε ένα περιβάλλον αυξημένου ανταγωνισμού και συνεχών μεταβολών, η ενίσχυση της παραγωγικής βάσης, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και η δημιουργία περισσότερων προϊόντων αλλά και υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας αποτελούν το κλειδί για την επόμενη ημέρα της ελληνικής εξωστρέφειας.

Κτηνοτρόφοι στη Μαγνησία και σε όλη τη Θεσσαλία βρίσκονται εδώ και δύο χρόνια εγκλωβισμένοι σε καθεστώς περιοριστικών μέτρων λόγω ευλογιάς, χωρίς δυνατότητα ανασύστασης του ζωικού τους κεφαλαίου, με αποτέλεσμα να έχουν φτάσει στο σημείο να σφάζουν τα θηλυκά αρνιά τους προκειμένου να εξασφαλίσουν χρήματα για πετρέλαιο, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συλλόγου Κτηνοτρόφων Μαγνησίας, Γιώργο Τερζάκη που μίλησε στην ΕΡΤ Βόλου.

Όπως εξήγησε ο κ. Τερζάκης, οι παραγωγοί έχουν καταστραφεί οικονομικά, καθώς δεν μπορούν να βγάλουν τα ζώα τους για βοσκή ούτε να αντικαταστήσουν όσα έχασαν λόγω της νόσου. Ο Σύλλογος ζητά ενίσχυση 35-40 ευρώ ανά μη αναπαραγωγικό ζώο, ενώ προειδοποιεί ότι η απώλεια θηλυκών αρνιών θα πλήξει την ελληνική φυλή και την εγχώρια παραγωγή κρέατος. Παράλληλα, το κόστος των ζωοτροφών έχει εκτοξευθεί από τα 40 στα 55 λεπτά το κιλό, ανεβάζοντας τη συνολική δαπάνη διατροφής κοντά στα 2 ευρώ, ποσό μη βιώσιμο σε συνδυασμό με τη μειωμένη τιμή του γάλακτος. Ο πρόεδρος του Συλλόγου εξέφρασε ανησυχία για νέα κρούσματα ευλογιάς τον χειμώνα, καθώς δεν έχει ξεκινήσει εμβολιασμός και το πρωτόκολλο παραμένει η καθολική θανάτωση κοπαδιού σε κάθε επιβεβαιωμένο κρούσμα.

Ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης και Πρωτογενούς Τομέα, Δημήτρης Τσέτσιλας, επιβεβαίωσε ότι οι αποζημιώσεις για τα θανατωθέντα ζώα έχουν καταβληθεί σε όλους τους δικαιούχους, ενώ ανακοινώθηκε νέα ενίσχυση απώλειας εισοδήματος 35 ευρώ ανά εξάμηνο για όσους δεν έχουν προχωρήσει σε αντικατάσταση κεφαλαίου. Σύμφωνα με τον κ. Τσέτσιλα, που μίλησε στην ΕΡΤ Βόλου, τα μέτρα περιορισμού έχουν παραταθεί έως τις 31/12, εμποδίζοντας τόσο την ανασύσταση κοπαδιών όσο και τη μετακίνηση κτηνοτρόφων προς τα ορεινά βοσκοτόπια. Ο ίδιος χαρακτήρισε την κατάσταση «ενδημική», εκτιμώντας ότι, χωρίς εμβολιασμό, η χώρα παραμένει εγκλωβισμένη σε διαδοχικές παρατάσεις μέτρων ανά εξάμηνο.

Ο αντιπεριφερειάρχης ανέφερε ότι Περιφερειάρχες όπως ο Θεσσαλίας και της Ηπείρου έχουν ζητήσει δημόσια στροφή προς τον εμβολιασμό, τονίζοντας ωστόσο ότι η Περιφέρεια λειτουργεί ως εκτελεστικό όργανο και εφαρμόζει αποφάσεις και πρόστιμα (έως 10.000 ευρώ) που καθορίζονται από το Υπουργείο και τα ΦΕΚ, χωρίς περιθώριο αυτόνομων αποφάσεων. Εκτίμησε ότι οι μισοί από τους πληγέντες κτηνοτρόφους δεν θα επιστρέψουν ποτέ στο επάγγελμα, λόγω της δυσκολίας επαγγελματικής μετάβασης σε ορισμένες ηλικίες.

«Η Θεσσαλία αξίζει να αποτελέσει ξεχωριστό μοντέλο. Όχι επειδή είναι μια «ειδική περίπτωση» που ζητά εξαίρεση, αλλά επειδή είναι το ιδανικό πεδίο για να αποδειχθεί αν η νέα ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική μπορεί πράγματι να λειτουργήσει. Αν καταφέρουμε εδώ να ενώσουμε παραγωγή, νερό, γνώση, αγορά και ανθεκτικότητα σε ένα ενιαίο σχέδιο, τότε η Θεσσαλία δεν θα είναι απλώς ένας τόπος που ανακάμπτει από κρίσεις. Θα μπορεί να γίνει το εργαστήριο του νέου ελληνικού αγροτικού μοντέλου». Με τα λόγια αυτά ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας κ. Δημήτρης Κουρέτας συμπύκνωσε την ουσία της στρατηγικής που έχει καταστεί εδώ και δυο χρόνια κατευθυντήριος άξονας για την επόμενη μέρα της Θεσσαλίας στο πεδίο της εφαρμοσμένης Αγροτικής Πολιτικής.

Πριν λίγες μέρες στη Λάρισα η Περιφέρεια Θεσσαλίας, με τη συμμετοχή πανεπιστημιακών, θεσμικών, ανθρώπων της παραγωγής και εκπροσώπων του αγροδιατροφικού συστήματος ολοκλήρωσε τον κύκλο της δια ζώσης διαβούλευσης για τη νέα ΚΑΠ 2028–2034. 150 άνθρωποι της παραγωγής - 80 από τη φυτική παραγωγή, 50 κτηνοτρόφων και 20 μελισσοκόμων- κάθισαν γύρω από το τραπέζι και άνοιξαν την συζήτηση, με στόχο τη συγκέντρωση συγκεκριμένων και τεκμηριωμένων στοιχείων από τους ίδιους τους παραγωγούς, τα οποία θα αποτελέσουν τη βάση για τη διαμόρφωση μιας συνεκτικής θεσσαλικής πρότασης για τη νέα ΚΑΠ. Βασική διεκδίκηση αποτελεί η ένταξη ενός διακριτού Περιφερειακού Κεφαλαίου για τη Θεσσαλία στο εθνικό σχέδιο, με σαφείς προτεραιότητες, επαρκείς πόρους και μετρήσιμους στόχους, προσαρμοσμένους στις ιδιαίτερες ανάγκες της περιοχής.

Γιατί η Θεσσαλία πρέπει να αποτελέσει ξεχωριστό μοντέλο εφαρμογής της νέας ΚΑΠ

Στην Ελλάδα ως επί το πλείστον όταν ακούμε «Κοινή Αγροτική Πολιτική», συνήθως σκεφτόμαστε επιδοτήσεις. Στη λέξη «επιδότηση», δυστυχώς, αντανακλάται ολόκληρο το χρεοκοπημένο μοντέλο της Μεταπολιτευτικής Ελλάδας, τις συνέπειες του οποίου όλοι γνωρίσαμε πριν δέκα χρόνια. Ωστόσο ποτέ δεν είναι οι λέξεις ένοχες. Ένοχες είναι οι πολιτικές που ξεκινάνε πάντα από τη λάθος βάση: δεν απαντάνε στις σωστές ερωτήσεις, καθώς κανείς δεν φρόντισε να τις αποτυπώσει σωστά, εξετάζοντας προηγουμένως και σε βάθος τις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.

Η ΚΑΠ είναι, στην ουσία, η απάντηση της Ευρώπης σε ένα απλό αλλά θεμελιώδες ερώτημα: ποιος θα παράγει την τροφή μας, με ποιους όρους και με τι κόστος για τη γη, το νερό και τις επόμενες γενιές; Γεννήθηκε σε μια Ευρώπη που φοβόταν την έλλειψη τροφίμων. Σήμερα καλείται να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα την κλιματική κρίση, το εισόδημα του αγρότη, τη γήρανση της υπαίθρου, την ενεργειακή εξάρτηση και την ασφάλεια της διατροφικής αλυσίδας. Άρα η ΚΑΠ δεν είναι απλώς μια οικονομική ενίσχυση. Είναι ένα κοινωνικό συμβόλαιο ανάμεσα στην κοινωνία και σε εκείνους που διαχειρίζονται έναν από τους πιο πολύτιμους κοινούς μας πόρους: τη γη.

Αυτό το κοινωνικό συμβόλαιο επιθυμεί να συνάψει η Περιφέρεια Θεσσαλίας με τους πολίτες της, όπως έχει εξηγήσει αναλυτικά ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας κ. Δημήτρης Κουρέτας:

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την περίοδο 2028–2034 επιχειρεί μια μεγάλη αλλαγή. Η αγροτική πολιτική συνδέεται πολύ στενότερα με την πολιτική συνοχής μέσα από τα νέα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης. Αυτό μπορεί να γίνει μεγάλη ευκαιρία: το αγροτικό πρόβλημα δεν λύνεται μόνο με μία ενίσχυση ανά στρέμμα. Χρειάζεται νερό, ενέργεια, δρόμους, ψηφιακές υποδομές, συμβουλευτική, κατάρτιση, νέους αγρότες, μεταποίηση και πρόσβαση στην αγορά. Η ενοποίηση των εργαλείων μπορεί να επιτρέψει ακριβώς αυτή την ολοκληρωμένη παρέμβαση. Έχει όμως και έναν κίνδυνο: μέσα σε ένα πολύ γενικό αναπτυξιακό πλαίσιο, η καθαρή αγροτική στόχευση μπορεί να αποδυναμωθεί. Γι’ αυτό και η νέα αρχιτεκτονική παραμένει αντικείμενο πολιτικής διαπραγμάτευσης στην Ευρώπη.

Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή είναι ακόμη πιο ουσιαστική: από το «πόσα χρήματα απορροφήσαμε» περνάμε στο «τι αλλάξαμε». Η Επιτροπή προτείνει ένα σύστημα στο οποίο οι πληρωμές θα συνδέονται περισσότερο με ορόσημα και στόχους. Αυτό σημαίνει ότι μια χώρα δεν θα αρκεί να αποδεικνύει πως δαπάνησε τα χρήματα αλλά θα πρέπει να αποδεικνύει ότι παρήγαγε αποτέλεσμα. Στη γεωργία, αυτό μπορεί να σημαίνει λιγότερη κατανάλωση νερού και εισροών, καλύτερο έδαφος, περισσότερους νέους αγρότες, ισχυρότερα συλλογικά σχήματα, ανθεκτικότερες καλλιέργειες και μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία. Είναι μια σωστή μετατόπιση, αρκεί οι δείκτες να μετρούν πραγματική πρόοδο και όχι να δημιουργούν μία νέα γραφειοκρατία.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται η Θεσσαλία

Δεν είναι απλώς μία ακόμη αγροτική περιφέρεια. Είναι ένα συμπυκνωμένο παράδειγμα όλων των προβλημάτων που η νέα ΚΑΠ υποτίθεται ότι θέλει να λύσει. Μέσα στην ίδια γεωγραφική ενότητα συνυπάρχουν η λειψυδρία και οι καταστροφικές πλημμύρες, η υπεράντληση υπόγειων υδάτων και η ανάγκη αντιπλημμυρικής προστασίας, το υψηλό ενεργειακό κόστος και η εξάρτηση από αρδευόμενες καλλιέργειες. Στον Daniel η Θεσσαλία βρέθηκε στο επίκεντρο μιας καταστροφής για την οποία οι ελληνικές αρχές εκτίμησαν τη συνολική άμεση ζημιά στα 2,3 δισ. ευρώ. Την ίδια στιγμή, τα σχέδια διαχείρισης υδάτων έχουν εδώ και χρόνια καταγράψει σοβαρή υπερεκμετάλλευση υπόγειων και επιφανειακών υδάτων στη λεκάνη του Πηνειού. Η Θεσσαλία, επομένως, δοκιμάζεται ταυτόχρονα από «πολύ νερό» και από «πολύ λίγο νερό». Αυτό από μόνο του δικαιολογεί ένα ξεχωριστό μοντέλο εφαρμογής.

Όχι περισσότερες επιδοτήσεις χωρίς σχέδιο, αλλά ένα διακριτό περιφερειακό πρόγραμμα αγροτικής ανθεκτικότητας, με κοινό σχεδιασμό ΚΑΠ, υδάτων, ενέργειας και πολιτικής συνοχής. Με συγκεκριμένο υδατικό ισοζύγιο ανά ζώνη, σύγχρονα αρδευτικά δίκτυα, μείωση του ενεργειακού κόστους, προστασία και αναγέννηση του εδάφους, αλλά και προσαρμογή των καλλιεργειών εκεί όπου οι φυσικοί πόροι δεν αντέχουν το σημερινό μοντέλο. Αν η νέα ΚΑΠ ζητά αποτελέσματα, χρειάζονται δεδομένα, επιστημονική παρακολούθηση, περιφερειακός σχεδιασμός και διοίκηση που να μπορεί να διορθώνει την πολιτική όταν δεν αποδίδει.

 Συνεχίζεται και για τον Σεπτέμβριο η επιδότηση του πετρελαίου κίνησης στο δίκτυο, ύψους 10 λεπτών ανά λίτρο (8 λεπτά + ΦΠΑ), με εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος 30 εκατ. ευρώ, όπως ανακοινώθηκε από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

    Συνολικά, από τον Απρίλιο, οπότε και ξεκίνησε η επιδότηση, το δημοσιονομικό κόστος για τη συγκράτηση των αυξήσεων στην τιμή του πετρελαίου κίνησης ανέρχεται σε 211 εκατ. ευρώ.

    Καθώς οι διεθνείς τιμές των καυσίμων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, η κυβέρνηση συνεχίζει τη στοχευμένη παρέμβαση για έναν ακόμη μήνα, περιορίζοντας την επιβάρυνση για πολίτες και επιχειρήσεις και, κυρίως, τις έμμεσες επιπτώσεις του αυξημένου κόστους στην εφοδιαστική αλυσίδα και στις τιμές.

ΑΠΕ-ΜΠΕ