Αλλαγές με φιλοπεριβαλλοντικό πρόσημο αλλά και αυστηρούς ελέγχους φέρνει στον πρωτογενή τομέα, από τη νέα χρονιά, η ενεργοποίηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 2023-2027 και στη χώρα μας. 
Το ελληνικό Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο για την ΚΑΠ έλαβε πριν από λίγες ημέρες άτυπα το «πράσινο φως» για την εκκίνηση της τυπικής διαδικασίας έγκρισης από τη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με την «επίσημη» έγκριση να αναμένεται περί τα τέλη του Νοεμβρίου. 
Δύο είναι οι βασικές μεταβολές που θα δουν από τη νέα καλλιεργητική χρονιά οι αγρότες καθώς οι κύριοι στόχοι της νέας ΚΑΠ είναι ο φιλοπεριβαλλοντικός / ψηφιακός μετασχηματισμός αλλά και η αυστηροποίηση των ελέγχων. 
«Η μεγάλη αλλαγή που έχουμε πλέον είναι η στροφή προς μια «φιλοπεριβαλλοντική» κατεύθυνση, με δράσεις όμως που θα πρέπει να κάνουν οι παραγωγοί μας, τόσο στον Πυλώνα I, που είναι οι άμεσες ενισχύσεις, όσο και στον Πυλώνα ΙΙ, που αφορά τις επενδύσεις» δήλωσε στο Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο γ.γ. Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων του ΥΠΑΑΤ, Κώστας Μπαγινέτας.
Σε ό,τι αφορά τους ελέγχους στα προγράμματα, ο κ. Μπαγινέτας υπογράμμισε ότι πλέον θα γίνονται βάσει δεικτών και σε περιπτώσεις παραβίασής τους η χώρα θα δέχεται πρόστιμο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 

Τα Eco - Schemes του Πυλώνα Ι
Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για τα κονδύλια της προγραμματικής περιόδου, η Ελλάδα κατάφερε να διατηρήσει τα ίδια κεφάλαια που είχε και στην προηγούμενη ΚΑΠ, όταν ο συνολικός Προϋπολογισμός της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής για την υπόλοιπη Ευρώπη έπεσε περίπου 10%.
Κάθε χρόνο από τον Πυλώνα Ι διατίθεται για άμεσες ενισχύσεις το ποσό του 1,9 δισ. ευρώ. Πλέον, με την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας στην ΚΑΠ το 25% των πόρων (περί τα 460 εκατ. ευρώ) θα πρέπει να οδηγείται προς το καθεστώς των οικολογικών σχημάτων (eco-schemes).  
«Από τη νέα χρονιά οι αγρότες με τη δήλωση ΟΣΔΕ 2023, εκτός των όσων δήλωναν τις περασμένες χρονιές θα πρέπει να επιλέξουν και μια δράση από τη λίστα των οικολογικών σχημάτων που θα είναι αναρτημένη στον ΟΠΕΚΕΠΕ,  όπως είναι η εφαρμογή αμειψισποράς, η διατήρηση βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας κ.α.» τόνισε ο κ. Μπαγινέτας.
Έτσι εφόσον ένας παραγωγός έχει δηλώσει φέτος και την επόμενη χρονιά τις ίδιες εκτάσεις, και στη δήλωση ΟΣΔΕ 2023 δεν περιλαμβάνεται κάποια δράση οικολογικού σχήματος, θα δει «ψαλιδισμένες» τις ενισχύσεις του κατά 25%.
Η συγκεκριμένη διαδικασία είναι υποχρεωτική για κάθε Κράτος-Μέλος αλλά εθελοντική για τον παραγωγό. Μάλιστα σύμφωνα με τον κ. Μπαγινέτα, κατά τα δυο πρώτα χρόνια, από το 2023 έως το 2025 όποιο ποσό από τα 460 εκατ. ευρώ των eco-schemes δεν απορροφηθεί θα μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί για τη Βασική Ενίσχυση. Ωστόσο από το 2025 στην ίδια περίπτωση τα χρήματα χάνονται για τη χώρα μας. 
 

Φιλοπεριβαλλοντικές επενδύσεις στον Πυλώνα ΙΙ
Αναφορικά με τον Πυλώνα ΙΙ με την ενσωμάτωση της «Πράσινης Συμφωνίας» προβλέπεται ότι το 35% των συνολικών πόρων θα πρέπει να κατευθυνθούν σε φιλοπεριβαλλοντικές επενδύσεις. 
«Όταν θα προκηρυχθούν τα νέα Σχέδια Βελτίωσης, ενδεχομένως το Σεπτέμβριο του 2023, θα καταστεί υποχρεωτική η ένταξη φιλοπεριβαλλοντικών επενδύσεων, όπως η εγκατάσταση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η επαναχρησιμοποίηση υπολειμμάτων, η παραγωγή βιοαερίου κ.α.» επισήμανε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Μπαγινέτας.
Σε περίπτωση που κατά την υποβολή φακέλου για ένταξη στα Σχέδια Βελτίωσης ο ενδιαφερόμενος δεν έχει προσθέσει κάποια φιλοπεριβαλλοντική επένδυση, «κατά πάσα πιθανότητα θα κόβεται» σημείωσε. 

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τη δυνατότητα να μετατραπούν τα κανάλια άρδευσης της Ελλάδας σε μονοπάτια ηλιακών συλλεκτών προβάλλει πλέον η αρμόδια Επιτροπή Αγροτικής Ανάπτυξης της ΚΕΔΕ θέλοντας με τον τρόπο αυτό και να αξιοποιηθούν εκτάσεις, οι οποίες ήδη έχουν βγει εκτός παραγωγής, αλλά και συγχρόνως να μη θυσιάζεται περαιτέρω γη υψηλής παραγωγικότητας.
 
Ιδιαίτερα σε ότι αφορά τις περιοχές που εξελίχθηκε αναδασμός τα αρδευτικά και τα στραγγιστικά κανάλια καταλαμβάνουν μία έκταση η οποία ξεπερνά το 6% του αγροκτήματος γεγονός το οποίο σημαίνει ότι μόνο στις περιοχές που έχουν γίνει αναδασμοί υπάρχουν χιλιάδες στρέμματα ανεκμετάλλευτα αυτή την περίοδο για να αξιοποιηθούν προς αυτή την κατεύθυνση.
 
Είναι χαρακτηριστικό ότι στο νομό Φθιώτιδας τόσο στην περιοχή του Δομοκού όσο και στην ευρύτερη περιοχή του κάμπου της Λαμίας δεκάδες χιλιάδες στρέμματα έχουν δεσμευτεί για να τοποθετηθούν φωτοβολταϊκά και περιμένουν τη σειρά τους μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες αλλά και να γίνουν τα απαραίτητα δίκτυα για την υποδοχή τους.
 
«Υπάρχει δυνατότητα να αξιοποιηθούν άμεσα χιλιάδες στρέμματα πού είναι τα κανάλια της άρδευσης που έχουν πλάτος από 10 έως 15 μέτρα και πολλά χιλιόμετρα μήκος» σημειώνει ο πρόεδρος της αρμόδιας επιτροπής Δημήτρης Τζαχρήστας και συμπληρώνει πως «με τον τρόπο αυτό δεν σπαταλάτε γη μέσης και υψηλής παραγωγικότητας την οποία έχουμε απόλυτη ανάγκη αφού είναι γνωστό ότι μόνο για 2 εκ. εδάφους χρειάζονται 500 χρόνια για να δημιουργηθούν".
 
Τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί ένας έντονος διάλογος ιδιαίτερα σε ότι αφορά την χρήση της γης μέσης και υψηλής παραγωγικότητας στην κατεύθυνση ανάπτυξης των φωτοβολταϊκών πάρκων. Είναι αρκετές οι φωνές οι οποίες ακούγονται ακόμη και από επίσημα χείλη για να σταματήσει αυτή τακτική και να περιοριστή η σπατάλη γης υψηλής κυρίως παραγωγικότητας.
 
Τα ιδιαίτερα υψηλά ενοίκια αλλά και ιδιαίτερα υψηλές τιμές για την αγορά τέτοιας γης, που καταβάλλονται από επενδυτικές κυρίως εταιρείες που θέλουν να επεκταθούν στον τομέα των φωτοβολταϊκών ουσιαστικά μειώνουν συνεχώς την γη υψηλής παραγωγικότητας ενώ παράλληλα η τοποθέτηση τέτοιων συστημάτων μέσα σε δασικές περιοχές περιορίζουν την επέκταση το κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων.
 
Συγχρόνως η αστυφιλία έχει αναγκάσει πολλά νοικοκυριά να εγκαταλείψουν τα χωράφια στα χωριά τους, τα οποία ωστόσο μέχρι τώρα χρησιμοποιούνται στην παραγωγή μέσα από την ενοικίαση τους σε άλλους αγρότες.
 
Εδώ και 5 χρόνια τουλάχιστον η ζήτηση για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών είναι τεράστια με συνέπεια ολόκληρος ο κάμπος να έχει γεμίσει καθρέφτες.
 
Όπως εκτιμούν οι αυτοδιοικητικοί που μετέχουν στην αρμόδια επιτροπή ένα τέτοιο εγχείρημα έρχεται να βοηθήσει και στο ενεργειακό ισοζύγιο ιδιαίτερα σε ΤΟΕΒ που έχουν ενεργοβόρα αντλητικά συγκροτήματα, σε δήμους που έχουν αρδευτικά δίκτυα αλλά και σε κάθε περίπτωση μπορεί να παράγεται ενέργεια που θα παρέχεται σε αγρότες με ότι σημαίνει αυτό και μάλιστα σε περιόδους άρδευσης όπου υπάρχει ιδιαίτερα υψηλή ζήτηση σε ενέργεια.
 
«Θα είναι συγχρόνως και μία βοήθεια στους οργανισμούς εγγείων βελτιώσεων οι οποίοι είναι καταχρεωμένοι λόγω της ενέργειας, θα ανασάνουν οικονομικά, θα παρέχουν φτηνή ενέργεια και θα βοηθούν έτσι και την αγροτική οικονομία ολόκληρων περιοχών» υπογραμμίζει ο Δημήτρης Τζαχρήστας σημειώνοντας συγχρόνως πως «μέχρι σήμερα τα αρδευτικά κανάλια παραμένουν ανεκμετάλλευτα ενώ με την τοποθέτηση τον πάνελ εκτός από την εξοικονόμηση εδάφους εξοικονομείτε και νερό αλλά και εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Βεβαίως εκείνο που δεν πρέπει να ξεχνάμε είναι πως η γη υψηλής παραγωγικότητας πρέπει να προστατεύεται, επειδή είναι ένας φυσικός πόρος αναντικατάστατος».

Ο Δημήτρης Τζιαχρήστας είναι πρόεδρος στην Επιτροπή Αγροτικής Ανάπτυξης της ΚΕΔΕ, η οποία ομόφωνα έχει κάνει αποδεκτή την πρόταση του και πλέον αναμένεται η επεξεργασία και η θεσμοθέτηση της από τα αρμόδια υπουργεία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Εισφορές: Το κύμα του πληθωρισμού έχει φέρει σοβαρές οικονομικές ανακατατάξεις και τριγμούς στο οικονομικό γίγνεσθαι της χώρας με την κυβέρνηση να αναζητά μέτρα έτσι ώστε να διατηρηθεί η δημοσιονομική ισορροπία.

Ένα από αυτά τα μέτρα σχετίζεται με την αύξηση των εισφορών που θα ισχύει για τους ελεύθερους επαγγελματίες από την 1η Ιανουαρίου 2023.

Συγκεκριμένα οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα δουν αυξήσεις στις εισφορές τους που θα αγγίζουν μέχρι και το 9%. Γεγονός το οποίο έχει προκαλέσει αντιδράσεις στους κύκλους των ελεύθερων επαγγελματιών οι οποίοι ζητούν από την κυβέρνηση να αναθεωρήσει τους στόχους της και την πολιτική της επιλογή να εφαρμόσει αυτό το μέτρο.

Πάντως, παρά τις αντιδράσεις και την εύλογη «γκρίνια» θεωρείται δεδομένη η επιλογή της κυβέρνησης να θέσει σε ισχύ αυτή την διάταξη.

Το εν λόγω μέτρο είχε ήδη εξαγγελθεί από τα αρμόδια υπουργεία, ενώ όπως είπαμε και πιο πάνω η διάταξη αυτή του νόμου Βρούτση συνδέεται με τον στόχο σύνδεσης του ύψους των εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών με την πορεία που ακολούθησε ο πληθωρισμός κατά το έτος που αφήνουμε πίσω.

Πώς διαμορφώνεται, όμως, αυτή η αύξηση των εισφορών; Με δεδομένο ότι ο φετινός μέσος ετήσιος πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 8,8%, σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2023, η αύξηση στις ασφαλιστικές εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών θα διαμορφωθεί σ’ αυτό το υψηλό επίπεδο.

Η διάταξη στο νόμου Βρούτση προβλέπει ότι από την 1-1-2023 τα ποσά των εισφορών για κάθε κατηγορία στον Κλάδο Επικουρικής Ασφάλισης θα προσαυξάνονται με διαπιστωτική πράξη του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, κατά το ποσοστό μεταβολής του μέσου ετήσιου γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή του προηγούμενου έτους. Με δεδομένο ότι ο φετινός μέσος ετήσιος πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 8,8%, σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2023, η αύξηση στις ασφαλιστικές εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών θα διαμορφωθεί σ’ αυτό το υψηλό επίπεδο.

 

Εισφορές – Το ύψος αναπροσαρμογής

Το ύψος της αναπροσαρμογής των εισφορών θα καθοριστεί στα μέσα Ιανουαρίου, όταν θα ανακοινωθεί ο μέσος πληθωρισμός του 2022. Σε κάθε περίπτωση πρόκειται για μια μεγάλη επιβάρυνση που θα υποστούν περίπου 1.200.000 αυτοαπασχολούμενοι και ελεύθεροι επαγγελματίες, που ούτως ή άλλως «δοκιμάζονται» από την ενεργειακή και αγοραστική κρίση.

Πρακτικά, η ελάχιστη μηνιαία εισφορά (210 ευρώ) για κύρια ασφάλιση και υγεία, θα αυξηθεί περίπου 20 ευρώ, ενώ για την υψηλότερη ασφαλιστική κατηγορία, η επιβάρυνση θα είναι κατά τουλάχιστον 50 ευρώ.

Δηλαδή, θα αυξηθεί κατά 20 ευρώ η ελάχιστη μηνιαία εισφορά που είναι σήμερα στα 210 ευρώ για την κύρια ασφάλιση και υγεία, ενώ κατά 50 ευρώ, θα αυξηθεί η εισφορά για την υψηλότερη ασφαλιστική κατηγορία, η οποία σήμερα κοστίζει 566 ευρώ τον μήνα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι εντός του Ιανουαρίου του 2023, οι υπόχρεοι θα κληθούν να επιλέξουν και την ασφαλιστική κατηγορία στην οποία θα ενταχθούν το 2023. Όσοι δεν επιλέξουν, θα παραμείνουν στην κατηγορία που είχαν επιλέξει για το 2022.

Εισφορές – Μείωση ασφαλιστικών εισφορών για τους μισθωτούς

Σε αντίθεση μ’ ότι θα ισχύει για τους ελεύθερους επαγγελματίες στην περίπτωση των μισθωτών, μονιμοποιείται από 1/1/2023 η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών –για εργοδότες και εργαζομένους- κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες. Η μείωση επιμερίζεται σε  -1,79 ποσοστιαίες μονάδες για τον εργοδότη και -1,21 ποσοστιαίες μονάδες για τους εργαζομένους, περιορίζοντας τη συνολική επιβάρυνσή τους, και συμβάλλει αφενός στην αύξηση της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων, αφετέρου στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.

Σε ιστορικά υψηλά επίπεδα ο πληθωρισμός στην Ελλάδα

Ιστορικό υψηλό από την είσοδο της χώρας στην Ευρωζώνη σημείωσε ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο, «σκαρφαλώνοντας» στο 12,1%, από 11,2% τον Αύγουστο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που ανακοίνωσε χθες η Eurostat. Ιστορικό υψηλό σημείωσε και ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη, φτάνοντας για πρώτη φορά σε διψήφιο ποσοστό, στο 10%, διαψεύδοντας τις εκτιμήσεις ότι θα κυμανθεί κάτω από το «φράγμα» του 10%, στο 9,7%.

Η ενέργεια και τα τρόφιμα βρίσκονται στον πυρήνα του προβλήματος, όμως πλέον οι ανατιμήσεις διαχέονται σε όλες τις κατηγορίες αγαθών, βιομηχανικών, μη ενεργειακών και υπηρεσιών. Οι εξελίξεις, ειδικά σε ό,τι αφορά το φυσικό αέριο, κάθε άλλο παρά θετικές είναι, ενώ το άλμα των τιμών παραγωγού στη βιομηχανία –39,5% τον Αύγουστο του 2022 σε σύγκριση με τον Αύγουστο του 2021– που κατέγραψε η ΕΛΣΤΑΤ στην Ελλάδα προμηνύει πολλούς ακόμη γύρους αυξήσεων στις τιμές καταναλωτή. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Εθνικό Δείκτη Τιμών Καταναλωτή του Σεπτεμβρίου είναι προγραμματισμένο να ανακοινωθούν στις 10 Οκτωβρίου.

Με εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή 12,1%, η Ελλάδα είχε τον Σεπτέμβριο τον έκτο υψηλότερο πληθωρισμό στην Ευρωζώνη και την υψηλότερη μεταβολή του δείκτη σε μηνιαία βάση, 3%, μεταξύ των «19». Ο υψηλότερος πληθωρισμός τον Σεπτέμβριο καταγράφηκε για μία ακόμη φορά στην Εσθονία (24,2%) και ο χαμηλότερος στη Γαλλία (6,2%).Eurostat: Ξεπέρασε το 12% ο πληθωρισμός στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο-1

Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα είχε τον Σεπτέμβριο τον τρίτο υψηλότερο ενεργειακό πληθωρισμό, 53,3% (από 50,4% τον Αύγουστο), μετά την Ολλανδία (113,8%) και το Βέλγιο (67,2%). Ο ενεργειακός πληθωρισμός στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε τον Σεπτέμβριο σε 40,8% από 38,6% τον Αύγουστο.

 

Στα σούπερ μάρκετ ήδη έχουν φτάσει νέοι τιμοκατάλογοι για ανατιμήσεις σε σειρά προϊόντων.

Με δεδομένο ότι η ενεργειακή κρίση αναμένεται να επιδεινωθεί τον χειμώνα, η αποκλιμάκωση των τιμών δεν φαίνεται στον ορίζοντα. Στα σούπερ μάρκετ ήδη έχουν φτάσει νέοι τιμοκατάλογοι για ανατιμήσεις σε σειρά προϊόντων, στα οποία το προηγούμενο διάστημα δεν είχαν γίνει πολύ μεγάλες αυξήσεις, όπως είναι για παράδειγμα τα είδη άμεσης κατανάλωσης νοικοκυριού (απορρυπαντικά, καθαριστικά, χαρτικά κ.ά.) και σε είδη ατομικής φροντίδας και ομορφιάς.

Ενδεικτικό του τι θα ακολουθήσει το επόμενο διάστημα είναι ότι οι τιμές παραγωγού στη βιομηχανία και μάλιστα σε ζωτικούς κλάδους έχουν καταγράψει πολύ μεγάλη αύξηση μέσα σε έναν χρόνο. Στην παραγωγή πετρελαιοειδών η αύξηση των τιμών παραγωγού σε ετήσια βάση (για την εγχώρια αγορά) είναι 78,5%, στην παροχή ηλεκτρικού ρεύματος 69,5%, στη χαρτοποιία 14,2% και τη βιομηχανία τροφίμων 9,7%.

Το κύμα ανατιμήσεων, το οποίο «ροκανίζει» το διαθέσιμο εισόδημα προκαλεί ήδη ανάσχεση της ζήτησης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο δείκτης κύκλου εργασιών στο λιανεμπόριο ενισχύθηκε τον Ιούλιο του 2022 κατά 11,9% σε σύγκριση με τον Ιούλιο του 2021, όμως η αύξηση του δείκτη όγκου πωλήσεων ήταν μόλις 0,5%. Μάλιστα, στον κλάδο ένδυσης – υπόδησης καταγράφηκε σε ετήσια βάση υποχώρηση του όγκου πωλήσεων 16% και της αξίας πωλήσεων 12,9%.

ΠΗΓΗ

Δεν έχουν τέλος τα τροχαία ατυχήματα στην Κρήτη. Ένα ακόμα σοβαρό τροχαίο καταγράφηκε χθες Παρασκευή (28/10) στις 6:30 περίπου το απόγευμα στην περιοχή Καστελλάκια του Ρεθύμνου. Ένα 13χρονο παιδί κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες οδηγώντας το ποδήλατό του συγκρούστηκε με αυτοκίνητο, που οδηγούσε ένας 34χρονος από τη Λάρισα. Επί τόπου έσπευσε το ΕΚΑΒ, παρέλαβε τον 13χρονο και τον μετέφερε στο Γενικό Νοσοκομείο Ρεθύμνου. Εκεί οι γιατροί διαπίστωσαν ότι φέρει τραύμα στο κεφάλι, η κατάστασή του ήταν σοβαρή, τον διασωλήνωσαν και έκριναν αναγκαία τη μεταφορά του στη ΜΕΘ του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ηρακλείου.

Σύμφωνα με τον διοικητή του νοσοκομείου, ο νεαρός νοσηλεύεται σε σοβαρή κατάσταση, καθώς φέρει κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις.

Πηγή: ertnews.gr