Δεν πρόλαβε να στεγνώσει το μελάνι του προηγούμενου Δελτίου Τύπου της Ομοσπονδίας μας και η πραγματικότητα ήρθε να μας επιβεβαιώσει ξανά. Όχι με θεωρίες, συνθήματα, κατασκευασμένες δήθεν αποκαλύψεις και αναρτήσεις, αλλά με όσα συνέβησαν στο πεδίο.
Μετά τη μεγάλη πυρκαγιά της Δυτικής Αττικής, όπου τόσο οι παρεμβάσεις πρόληψης όσο και η συνδρομή των δασικών υπαλλήλων την ώρα της πυρκαγιάς συνέβαλαν στην προστασία σημαντικών τμημάτων του δασικού οικοσυστήματος, στη συγκράτηση της έντασης της φωτιάς σε κρίσιμα σημεία και στη δημιουργία καλύτερων συνθηκών επέμβασης, ακολούθησε η πυρκαγιά στη Σίβηρη Χαλκιδικής.
Και εκεί, κάτω από εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες και θυελλώδεις ανέμους, τα έργα του Antinero συνέβαλαν ουσιαστικά στον περιορισμό της επέκτασης της πυρκαγιάς και στην υποστήριξη του έργου των δυνάμεων καταστολής. Η συμβολή αυτή αναγνωρίστηκε πλέον δημόσια και καθολικά. Όσα, λοιπόν, ορισμένοι για τους δικούς τους λόγους επιχειρούν να απαξιώσουν από το πληκτρολόγιό τους, διαψεύδονται διαρκώς στο πεδίο, εκεί όπου κρίνονται στην πράξη τα έργα και οι δράσεις πρόληψης και προστατεύονται αποτελεσματικά δάση, οικισμοί, περιουσίες και ανθρώπινες ζωές.
Η Δυτική Αττική και η Χαλκιδική δεν αποτελούν δύο μεμονωμένες περιπτώσεις. Είναι τα πλέον πρόσφατα παραδείγματα μιας ευρύτερης και επανειλημμένα καταγεγραμμένης συμβολής των έργων πρόληψης. Αντίστοιχα αποτελέσματα έχουν διαπιστωθεί κατά το παρελθόν στη Φολόη, στην Πάρνηθα, στην Πεντέλη και στην περιοχή του Ωραιοκάστρου, όπου οι παρεμβάσεις στη βλάστηση, στο δασικό οδικό δίκτυο και στις αντιπυρικές ζώνες συνέβαλαν στον περιορισμό της έντασης ή της επέκτασης της φωτιάς και διευκόλυναν την επέμβαση των δυνάμεων καταστολής.
Δεν μιλάμε, επομένως, για συμπτώσεις ούτε για μεμονωμένες επιτυχίες. Μιλάμε για τη συνολική λειτουργία ενός εθνικού προγράμματος πρόληψης, τα αποτελέσματα του οποίου επιβεβαιώνονται σε διαφορετικές περιοχές, διαφορετικά δασικά οικοσυστήματα και διαφορετικές συνθήκες πυρκαγιάς.
Το Antinero που υλοποιούν οι δασικές υπηρεσίες δεν είναι ένα τοπικό ή αποσπασματικό έργο. Είναι το μεγαλύτερο πρόγραμμα πρόληψης δασικών πυρκαγιών που έχει εφαρμοστεί ποτέ σε εθνική κλίμακα. Κατά την τελευταία πενταετία έχουν αναβαθμιστεί περισσότερα από 920.000 στρέμματα δασικών οικοσυστημάτων σε ολόκληρη τη χώρα, μέσα από καθαρισμούς και διαχείριση της καύσιμης ύλης, συντήρηση και βελτίωση του δασικού οδικού δικτύου και των αντιπυρικών ζωνών, καθώς και κατασκευή και αναβάθμιση κρίσιμων υποδομών δασοπροστασίας.
Δεν θα σταματήσουμε να λέμε ότι οι παρεμβάσεις αυτές δεν καταργούν τον κίνδυνο και δεν υποκαθιστούν τις δυνάμεις καταστολής. Διαμορφώνουν, όμως, ένα εντελώς διαφορετικό επιχειρησιακό περιβάλλον. Διασπούν την οριζόντια και κατακόρυφη συνέχεια της καύσιμης ύλης, μειώνουν τις δυνατότητες μετάδοσης της φωτιάς στις κόμες των δέντρων, περιορίζουν, όπου οι συνθήκες το επιτρέπουν, την ταχύτητα και την έντασή της και διευκολύνουν την πρόσβαση πυροσβεστικών οχημάτων, μηχανημάτων έργου και πεζοπόρων τμημάτων.
Αυτό είναι το πραγματικό και καθολικό όφελος του Antinero: δεν λειτουργεί μόνο τη στιγμή εκδήλωσης μιας μεγάλης πυρκαγιάς. Δημιουργεί σε ολόκληρη τη χώρα ένα δίκτυο προληπτικών παρεμβάσεων που ενισχύει καθημερινά την ανθεκτικότητα των δασών και την επιχειρησιακή δυνατότητα αντιμετώπισης των συμβάντων. Δεν πρόκειται για ένα έργο που «φαίνεται» μόνο όταν καίγεται μια περιοχή. Πρόκειται για μια εθνική υποδομή προστασίας που λειτουργεί διαρκώς, πριν ακόμη εμφανιστεί η πρώτη φλόγα.
Η αποτελεσματικότητα των έργων πρόληψης δεν αποτιμάται από το αν εκδηλώθηκε μία πυρκαγιά. Αποτιμάται από το πώς συμπεριφέρθηκε η φωτιά, ποια ένταση ανέπτυξε, πόσο γρήγορα εξαπλώθηκε, ποια τμήματα του δάσους διασώθηκαν, πόσο άμεσα απέκτησαν πρόσβαση οι επίγειες δυνάμεις και πόσοι οικισμοί και κρίσιμες υποδομές προστατεύθηκαν. Αυτά είναι τα πραγματικά και επιστημονικά κριτήρια αξιολόγησης. Όλα τα υπόλοιπα αποτελούν μικροπολιτική ή συνδικαλιστική προπαγάνδα.
Και επειδή κάποιοι θυμούνται τη Δασική Υπηρεσία μόνο όταν θέλουν να της αποδώσουν ευθύνες, ψάχνοντας για οσμές σκανδάλων, ας γίνει απολύτως σαφές: οι δασικοί υπάλληλοι δεν εμφανίζονται μετά την καταστροφή για μία δήλωση ή μία φωτογραφία. Βρίσκονται συνεχώς στο πεδίο πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την πυρκαγιά.
Είναι εκείνοι που συντάσσουν και εγκρίνουν τις μελέτες, υποδεικνύουν τις κρίσιμες θέσεις παρέμβασης, επιβλέπουν την άρτια υλοποίηση των έργων και γνωρίζουν τη μορφολογία, τη βλάστηση, το δασικό οδικό δίκτυο και τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής. Κατά τη διάρκεια των συμβάντων βρίσκονται δίπλα στις επιχειρησιακές δυνάμεις, συνδράμοντας με τη γνώση του πεδίου, κατευθύνοντας μηχανήματα έργου, υποδεικνύοντας προσβάσεις και κρίσιμες θέσεις ανάσχεσης και συμβάλλοντας αποτελεσματικά στις εργασίες που απαιτούνται για τον περιορισμό της πυρκαγιάς. Και την επόμενη ημέρα παραμένουν εκεί για την αποτίμηση των επιπτώσεων, την προστασία του εδάφους, την αποκατάσταση του δάσους και την αντιμετώπιση των πλημμυρικών κινδύνων.
Αυτή είναι η πραγματικότητα που τα γνωστά παπαγαλάκια επιμένουν να αποκρύπτουν. Εμφανίζονται μετά από κάθε καταστροφή, επαναλαμβάνουν τα ίδια στερεότυπα, μηδενίζουν συλλήβδην κάθε έργο πρόληψης και επιχειρούν να παρουσιάσουν ως απόδειξη αποτυχίας το ίδιο το γεγονός ότι εκδηλώθηκε πυρκαγιά. Δεν τους ενδιαφέρει τι διασώθηκε, πώς μεταβλήθηκε η συμπεριφορά της φωτιάς, ποια έργα λειτούργησαν και ποιοι άνθρωποι εργάστηκαν στο πεδίο. Τους ενδιαφέρει μόνο η εικόνα της καταστροφής, επειδή αυτή εξυπηρετεί το αφήγημά τους.
Δυστυχώς γι’ αυτούς, κάθε νέα πυρκαγιά σε περιοχή όπου έχουν προηγηθεί παρεμβάσεις αποκαλύπτει όλο και καθαρότερα την αλήθεια: η πρόληψη έχει απολύτως μετρήσιμη επιχειρησιακή αξία. Δεν αποτρέπει αυτομάτως κάθε συμβάν, αλλά περιορίζει τις πιθανότητες να εξελιχθεί μια πυρκαγιά ανεξέλεγκτα και ενισχύει αποφασιστικά τη δυνατότητα των δυνάμεων καταστολής να την αντιμετωπίσουν.
Για αυτό και η χώρα δεν χρειάζεται λιγότερη πρόληψη Antinero. Χρειάζεται αντίθετα ακόμα περισσότερες παρεμβάσεις πρόληψης, αύξηση της χρηματοδότησης, ισχυρότερες Δασικές Υπηρεσίες, συνεχή αξιολόγηση και επέκταση των έργων σε ακόμη περισσότερα δασικού χαρακτήρα οικοσυστήματα και ένταξη όλων των δασών της χώρας μας σε αειφορική διαχείριση σύμφωνα με τις επιταγές της δασικής επιστήμης.
Εμείς δεν θα περιμένουμε την επόμενη καταστροφή για να εμφανιστούμε μπροστά στις κάμερες ή να συντάξουμε πρωτοσέλιδα με δήθεν οσμές εικονικής πραγματικότητας. Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε πριν από αυτήν. Θα συνεχίσουμε να σχεδιάζουμε και να υλοποιούμε έργα πρόληψης, να βρισκόμαστε στο πεδίο κατά τη διάρκεια των συμβάντων και να στηρίζουμε την αποκατάσταση την επόμενη ημέρα.
Προς την κατεύθυνση αυτή καλούμε τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κο Σ. Παπασταύρου, να εξασφαλίσει άμεσα όλες τις προϋποθέσεις για την ταχύτατη και αποτελεσματική υλοποίηση όλων των ανωτέρω, προωθώντας ταυτόχρονα το νέο οργανόγραμμα των Δασικών Υπηρεσιών με γενναία αύξηση των οργανικών τους θέσεων.
Τα παπαγαλάκια μπορούν να συνεχίσουν να επαναλαμβάνουν τα ίδια και τα ίδια. Αυτό ξέρουν να κάνουν μόνο. Εμείς θα συνεχίσουμε να απαντάμε με έργα, στοιχεία και αποτελέσματα από το πεδίο.
