Αίτημα συμπληρωματικών προβλέψεων από την ΕΘΕΑΣ για την αποφυγή αποκλεισμών από τις επενδύσεις αντιχαλαζικής προστασίας

Σε συνέχεια της έκδοσης της υπ’ αριθ. 262758/2026 απόφασης (ΦΕΚ Β΄ 6365/21.10.2026), με την οποία καθορίζεται το πλαίσιο εφαρμογής της Δράσης «Επενδύσεις πρόληψης ζημιών φυτικού κεφαλαίου» της Παρέμβασης Π3-73-2.5 του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023–2027, η ΕΘΕΑΣ με έγγραφό της προς το ΥΠΑΑΤ θέτει επί τάπητος ορισμένα ουσιαστικά ζητήματα που αφορούν τον αποκλεισμό από την επιλεξιμότητα νέων υπό ίδρυση μόνιμων φυτειών και την απουσία δυνατότητας τροποποίησης των αγροτεμαχίων στα οποία προβλέπεται η εγκατάσταση αντιχαλαζικών συστημάτων.

Συγκεκριμένα, όπως επισημαίνεται στην τρέχουσα περίοδο, σημαντικός αριθμός παραγωγών βρίσκεται στο στάδιο σχεδιασμού και υλοποίησης νέων επενδύσεων για την εγκατάσταση σύγχρονων μόνιμων φυτειών, όπως η καλλιέργεια ακτινιδίων, μηλιάς, αχλαδιών κλπ. Ωστόσο, η υλοποίηση των επενδύσεων αυτών επηρεάζεται συχνά από τεχνικούς, ιδιοκτησιακούς και εποχικούς παράγοντες, όπως ο χρόνος προετοιμασίας του εδάφους, η διαθεσιμότητα πολλαπλασιαστικού υλικού, καθώς και απρόβλεπτες μεταβολές σε μισθωτήρια ή συμβόλαια. Οι παράγοντες αυτοί ενδέχεται να επιφέρουν αλλαγές στον αρχικό σχεδιασμό των εκμεταλλεύσεων, κατά το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την υποβολή της αίτησης στήριξης έως την πραγματική υλοποίηση της επένδυσης δηλαδή της εγκατάστασης των φυτειών.

Παράλληλα, εξαιτίας των παραπάνω συνθηκών, αρκετά αγροτεμάχια που προορίζονται για την εγκατάσταση νέων μόνιμων φυτειών εμφανίζονται προσωρινά στην ΕΑΕ 2026 με ετήσιες καλλιέργειες, όπως η μηδική, ή βρίσκονται ακόμη στο στάδιο προετοιμασίας του εδάφους. Ωστόσο, ο τελικός επενδυτικός σχεδιασμός προβλέπει την εγκατάσταση μόνιμων οπωροκομικών καλλιεργειών, παράλληλα ή αμέσως μετά την έγκριση του επενδυτικού σχεδίου.

Λαμβάνοντας υπόψη τις παραπάνω ιδιαιτερότητες, καθώς και την ανάγκη προσαρμογής των επενδύσεων στις πραγματικές συνθήκες της παραγωγικής διαδικασίας, η ΕΘΕΑΣ ζητά να εξεταστεί η συμπερίληψη των ακόλουθων προβλέψεων:

1. Επιλεξιμότητα νέων υπό ίδρυση μόνιμων φυτειών

Να προβλεφθεί ρητά η δυνατότητα υποβολής αιτήσεων στήριξης για την εγκατάσταση αντιχαλαζικών συστημάτων σε νέες, υπό ίδρυση μόνιμες φυτείες, ακόμη και στις περιπτώσεις κατά τις οποίες τα σχετικά αγροτεμάχια δεν εμφανίζονται ως δενδρώδεις καλλιέργειες στην ΕΑΕ/ΟΣΔΕ 2026, λόγω τεχνικών ή χρονικών περιορισμών που σχετίζονται με την εγκατάστασή τους.

2. Δυνατότητα τροποποίησης και αντικατάστασης αγροτεμαχίων

Να προβλεφθεί ρητά η δυνατότητα υποβολής αιτήματος τροποποίησης του φυσικού αντικειμένου της εγκεκριμένης επένδυσης, ώστε να επιτρέπεται η αντικατάσταση των αρχικά δηλωμένων αγροτεμαχίων, όταν αυτή καθίσταται αναγκαία για τεχνικούς, ιδιοκτησιακούς ή άλλους αντικειμενικούς λόγους. Η δυνατότητα αυτή προτείνεται να παρέχεται υπό την προϋπόθεση ότι τα νέα αγροτεμάχια πληρούν τις ίδιες προδιαγραφές επιλεξιμότητας, διασφαλίζεται η νόμιμη κατοχή τους, δεν προκύπτει διπλή χρηματοδότηση και δεν αυξάνεται ο εγκεκριμένος προϋπολογισμός της επένδυσης.

Η ΕΘΕΑΣ θεωρεί ότι η συμπερίληψη των παραπάνω προβλέψεων είναι ιδιαίτερα σημαντική για την αποτελεσματική εφαρμογή της Παρέμβασης Π3-73-2.5, καθώς θα επιτρέψει στους παραγωγούς να προσαρμόζουν τον αρχικό επενδυτικό τους σχεδιασμό στις πραγματικές συνθήκες της παραγωγής, αποτρέποντας την απώλεια πολύτιμων χρηματοδοτικών πόρων και διασφαλίζοντας την ομαλή ολοκλήρωση των επενδύσεών αντιχαλαζικής προστασίας.

Για τους λόγους αυτούς, η ΕΘΕΑΣ ζητά να εξεταστούν τα ανωτέρω αιτήματα προς συμπερίληψή στους όρους της Πρόσκλησης, με στόχο τη διασφάλιση της αναγκαίας ευελιξίας στην υλοποίηση των επενδύσεων ενεργητικής προστασίας.