Παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα της μεγάλης έρευνας του ΕΚΠΑ για την ανθεκτικότητα και τη δίκαιη μετάβαση του πρωτογενούς τομέα

Δημ. Κουρέτας: Για πρώτη φορά ο σχεδιασμός γίνεται από κάτω προς τα πάνω

Σε έναν κομβικό σταθμό για τον επανακαθορισμό του παραγωγικού μοντέλου της Θεσσαλίας και της ελληνικής αγροδιατροφής συνολικά, πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση των αποτελεσμάτων της εμβληματικής έρευνας «Σχεδιάζοντας το Μέλλον: Αγροτική παραγωγή, δυνατότητες και προκλήσεις», στην εκδήλωση που διοργάνωσε η Περιφέρεια Θεσσαλίας στο ξενοδοχείο «Διβάνι» στη Λάρισα. Η έρευνα, η οποία υλοποιήθηκε από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Θεσσαλίας, έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, όπου η κλιματική κρίση, οι συνέπειες των καταστροφικών πλημμυρών Daniel και Elias, οι πιέσεις στους υδάτινους πόρους και η αστάθεια των διεθνών αγορών επιβάλλουν άμεσες απαντήσεις.

Για πρώτη φορά ο στρατηγικός σχεδιασμός για το μέλλον της αγροδιατροφής ξεκινά από τη βάση, στο πλαίσιο της διαβούλευσης που πραγματοποιήθηκε με αγροτικούς φορείς της Θεσσαλίας. Η μελέτη μετατοπίζει το ενδιαφέρον από τις στενά τεχνικές λύσεις προς μια ολιστική αντίληψη ανθεκτικότητας, αναδεικνύοντας ότι η βιώσιμη μετάβαση αποτελεί, πάνω από όλα, μια βαθιά κοινωνική διαδικασία. Μέσα από την καταγραφή των δομικών αδυναμιών της περιοχής, αλλά και των εξειδικευμένων αναγκών ανά Περιφερειακή Ενότητα (Λάρισας, Καρδίτσας, Τρικάλων, Μαγνησίας), το ΕΚΠΑ αποτυπώνει την ανάγκη των ίδιων των παραγωγών για μια «ελεγχόμενη μετάβαση» χαμηλού ρίσκου, που θα διασφαλίζει την οικονομική τους ασφάλεια, τη διαφάνεια και την κοινωνική δικαιοσύνη.

Δημ. Κουρέτας

Ο Περιφερειάρχης Δημήτρης Κουρέτας στην ομιλία του χαρακτήρισε τη διαδικασία διαβούλευσης για το μέλλον της αγροτικής παραγωγής ως μια πρωτοφανή προσπάθεια «από κάτω προς τα πάνω», με τη συμμετοχή φορέων, αγροτών και τοπικών κοινωνιών, ώστε να καταγραφεί ποιο αναπτυξιακό μοντέλο επιθυμεί πραγματικά η Θεσσαλία. Όπως ανέφερε, τα ευρήματα της έρευνας αποτελούν «γροθιά στο στομάχι», καθώς αποτυπώνουν με σαφήνεια την αγωνία και τα αδιέξοδα του πρωτογενούς τομέα. Ο κ. Κουρέτας υπογράμμισε ότι η Θεσσαλία παραμένει η πλέον αγροτική περιφέρεια της χώρας, με την οικονομία της να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πρωτογενή παραγωγή και τις εξαγωγές αγροτικών προϊόντων. Τόνισε, ωστόσο, ότι χωρίς άμεσες παρεμβάσεις στο ζήτημα του νερού και των αρδευτικών υποδομών, το μέλλον της αγροτικής παραγωγής τίθεται σε σοβαρό κίνδυνο. Ειδική αναφορά έκανε στην ανάγκη υλοποίησης των φραγμάτων Πύλης και Μουζακίου, καθώς και των αρδευτικών έργων που, όπως είπε, μπορούν να μειώσουν σημαντικά το κόστος παραγωγής και να διασφαλίσουν τη βιωσιμότητα των καλλιεργειών.

Παράλληλα, επεσήμανε ότι η Θεσσαλία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές συνέπειες μετά τις φυσικές καταστροφές, σημειώνοντας ότι απαιτούνται άμεσα αντιπλημμυρικά έργα και ξεκάθαρο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Αναφέρθηκε ακόμη στη μεγάλη απώλεια ζωικού κεφαλαίου και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η κτηνοτροφία, ζητώντας συγκεκριμένες απαντήσεις και χρηματοδοτικά εργαλεία για την ανασύσταση της παραγωγής και τη στήριξη των κτηνοτρόφων.

Στ. Αραποστάθης

Ο Καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Στάθης Αραποστάθης παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας ανέφερε πως «οι διαφορετικές εδαφοκλιματικές συνθήκες, η άνιση πρόσβαση σε νερό, οι διαφοροποιήσεις ανάμεσα σε πεδινές και ορεινές περιοχές και η αίσθηση εγκατάλειψης από το κράτος και την Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργούν έντονες αντιλήψεις αδικίας. Παράλληλα, οι παραγωγοί θεωρούν ότι οι πολιτικές βιωσιμότητας, τα eco-schemes και τα συστήματα πιστοποίησης συχνά σχεδιάζονται
χωρίς επαρκή κατανόηση της τοπικής πραγματικότητας, με αποτέλεσμα να ενισχύεται η γραφειοκρατία και όχι η ουσιαστική περιβαλλοντική προσαρμογή.

Κεντρικό εύρημα αποτελεί επίσης η κρίση εμπιστοσύνης απέναντι στους θεσμούς. Οι παραγωγοί ζητούν σταθερότητα, αξιοπιστία και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, ενώ εκφράζουν έντονη επιφυλακτικότητα απέναντι σε ριζικές μεταβολές που ενδέχεται να αυξήσουν το ρίσκο της παραγωγής. Για τον λόγο αυτό, η πλειονότητα των συμμετεχόντων προκρίνει σενάρια «ελεγχόμενης μετάβασης», τα οποία συνδυάζουν τεχνολογικό εκσυγχρονισμό, εξοικονόμηση πόρων και περιορισμένες αλλαγές στο παραγωγικό μοντέλο, χωρίς όμως βαθύ μετασχηματισμό των καλλιεργητικών προτύπων ή πλήρη εγκατάλειψη των υδροβόρων και εντατικών πρακτικών. Η γενική εικόνα δείχνει ότι οι παραγωγοί επιθυμούν αλλαγή, αλλά όχι με τρόπο που να απειλεί την οικονομική και κοινωνική τους ασφάλεια.

Τα συμπεράσματα

Συνολικά, η έρευνα δείχνει ότι το μέλλον της αγροτικής παραγωγής στη Θεσσαλία δεν μπορεί να βασιστεί μόνο σε τεχνικές λύσεις ή σε έναν μονοδιάστατο εκσυγχρονισμό. Οι παραγωγοί αναγνωρίζουν την ανάγκη αλλαγής, αλλά επιζητούν όρους μετάβασης που να μειώνουν το ρίσκο, να ενισχύουν την εμπιστοσύνη και να αναγνωρίζουν τη σημασία της τοπικής γνώσης και εμπειρίας. Οι αγροτικές κοινότητες, παρά τις αντιφάσεις τους, αναζητούν διεξόδους και ζητούν —ηχηρά ή σιωπηρά— υποστήριξη. Η Περιφέρεια Θεσσαλίας αναδεικνύεται ως κρίσιμος θεσμικός φορέας που μπορεί να συντονίσει πολιτικές, υποδομές, επιστημονική γνώση και συλλογικές μορφές δράσης. Κεντρική πρόκληση για τα επόμενα χρόνια είναι η διαμόρφωση ενός παραγωγικού μοντέλου που θα συνδυάζει περιβαλλοντική βιωσιμότητα, οικονομική ανθεκτικότητα και κοινωνική δικαιοσύνη μέσα από συμμετοχικές και θεσμικά αξιόπιστες διαδικασίες σχεδιασμού. Προτείνεται η ενεργοποίηση της Περιφέρειας Θεσσαλίας για την ενδυνάμωση των συνεταιρισμών, καθώς και η θεσμική οργάνωση ενός κέντρου με συμβουλευτικό και καθοδηγητικό ρόλο, το οποίο θα περιλαμβάνει και υποδομές όπως ένα παρατηρητήριο τιμών. Παράλληλα, αναδεικνύεται ως ιδιαίτερα σημαντική η ανάγκη υποστήριξης των αγροτικών κοινοτήτων τόσο στην εκπαίδευση γύρω από την επένδυση στην ποιότητα και την ταυτότητα των προϊόντων όσο και στην κατανόηση της σημασίας της εξοικονόμησης των φυσικών πόρων.

Ακολούθησε εκτενής συζήτηση με παρεμβάσεις των παρευρισκόμενων και διάλογος με κοινή πεποίθηση για συντονισμό όλων των φορέων υπό την καθοδήγηση της Περιφέρειας για άμεσες δράσεις από την Πολιτεία. Την συζήτηση συντόνιζε ο δημοσιογράφος Γιάννης Κολλάτος.

Το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Κεντρικής Μακεδονίας στην πέμπτη διαπεριφερειακή συνάντηση στο πλαίσιο του έργου DeCo   

          Στην πέμπτη διαπεριφερειακή συνάντηση των εταίρων του έργου DeCo συμμετείχε το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Κεντρικής Μακεδονίας, ως εταίρος του έργου.

          Το έργο DeCo  – “Design Collaboration for Sustainable Business” συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Interreg Europe 2021 – 2027, με στόχο τη βελτίωση των τοπικών, εθνικών και περιφερειακών αναπτυξιακών πολιτικών, μέσα από την ανταλλαγή εμπειριών και καινοτόμων προσεγγίσεων και μέσα από την ανάπτυξη δεξιοτήτων στον αειφόρο και κυκλικό σχεδιασμό, στην παραγωγή και στη μεταποίηση. Το έργο συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για τη μείωση των εκπομπών στο περιβάλλον καθώς και στην υποστήριξη της πρότασης της Επιτροπής με στόχο την καθιέρωση των βιώσιμων προϊόντων ως κανόνα στην Ε.Ε., την ενίσχυση των κυκλικών επιχειρηματικών μοντέλων και την ενδυνάμωση των καταναλωτών για την πράσινη μετάβαση.

          Στην πέμπτη συνάντηση των εταίρων του έργου DeCo, η οποία φιλοξενήθηκε το διήμερο 5-6 Μαΐου στην πόλη Τσάκοβετς της Κροατίας, συμμετείχαν εκπρόσωποι του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης Κεντρικής Μακεδονίας, του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος, καθώς και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος – Τμήματος Κεντρικής Μακεδονίας, το οποίο αποτελεί βασικό συνεργαζόμενο φορέα του έργου.

Κατά την πρώτη ημέρας της δράσης, οι εκπρόσωποι του αναπτυξιακού οργανισμού REDEA, ως εταίρος και διοργανωτής της εκδήλωσης, παρουσίασαν την αναπτυξιακή στρατηγική της κροατικής Επαρχίας της Μετζιμούριε, με έδρα το Τσάκοβετς. Στη διάρκεια των παρουσιάσεων, αναδείχθηκαν πολλές καινοτόμες πρωτοβουλίες, που εφαρμόζονται στην ευρύτερη περιοχή και έχουν προταθεί ως καλές πρακτικές στο πλαίσιο του έργου DeCo,  ενώ οι συμμετέχοντες ενημερώθηκαν για τη μετάβαση που βιώνει η τοπική βιομηχανία, τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει, καθώς και τις ευκαιρίες που έχουν δημιουργηθεί για την ανάπτυξη και τον μετασχηματισμό της.

Στη διάρκεια της διήμερης δράσης, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να επισκεφθούν το τεχνολογικό και βιομηχανικό κέντρο της Μετζιμούριε και να γνωρίσουν τον ιδιαίτερο παραγωγικό και εξαγωγικό χαρακτήρα της περιοχής, μέσα από επιτυχή παραδείγματα εναρμόνισης της εταιρικής στρατηγικής με τις αρχές της αειφορίας και του κυκλικού σχεδιασμού: Επισκέφθηκαν μία από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες παραγωγής επίπλων της χώρας, καθώς και τοπικές μονάδες διαχείρισης μεταχειρισμένων ενδυμάτων, διαχείρισης αποβλήτων και παραγωγής ελατηρίων.

Το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Κεντρικής Μακεδονίας, ως εταίρος του έργου, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας ως Συνεργαζόμενη Αρχή Χάραξης Πολιτικής, το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος και τα υπόλοιπα μέλη της Περιφερειακής Ομάδας Υποστήριξης (RSG) θα αναλύσουν τα συμπεράσματα και τα αποτελέσματα τόσο της εν λόγω συνάντησης όσο και ολόκληρου του έργου DeCo. Η καταγραφή και η ανάλυση των μέχρι τώρα δεδομένων, σε συνδυασμό με τις καλές πρακτικές που αναδεικνύονται μέσα από τις δράσεις του έργου, μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην υλοποίηση του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος Κεντρικής Μακεδονίας 2021-2027.

          Για περισσότερες πληροφορίες σχετική με το έργο DeCo οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επισκέπτονται τον ιστότοπο:

https://www.interregeurope.eu/deco  

Η Μαρία Καρυστιανού αναμένεται να ανακοινώσει σήμερα, Πέμπτη 21 Μαΐου, το κόμμα της στη Θεσσαλονίκη. Σε βίντεο που ανήρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η κα Καρυστιανού κάλεσε τον κόσμο να παρευρεθεί στον κινηματογράφο «Ολύμπιον» στις 18:30 για την ανακοίνωση του νέου κινήματος, όπως το χαρακτηρίζει η ίδια. Στην πλατεία Αριστοτέλους θα τοποθετηθεί και γιγαντοοθόνη.

«Σας ευχαριστώ θερμά για τα μηνύματα στήριξης και αγάπης προς το κίνημά μας.

Καθημερινά γινόμαστε όλο και περισσότεροι και αυτό τους τρομάζει πολύ. Έτσι μηχανεύονται διάφορα και θα κάνουν ακόμα περισσότερα αλλά ούτε να μας αναχαιτίσουν ούτε να σταματήσουν τον αγώνα μας για δικαιοσύνη μπορούν.

Γνωρίζουμε ότι δίπλα μας θα βρεθούν άνθρωποι φυτευτοί και κακοπροαίρετοι με σκοπό να αμαυρώσουν την καθαρή και ενωτική εικόνα του κινήματος. Αλλά δεν θα τα καταφέρουν.

Ετσι, λοιπόν, με ιδιαίτερη χαρά και τιμή σας προσκαλώ αύριο (σ.σ. σήμερα), Πέμπτη, 18:30 στον κινηματογράφο Ολύμπιον στην πλατεία Αριστοτέλους, στην αγαπημένη μας Θεσσαλονίκη, να γίνουμε όλοι μια αγκαλιά και να δώσουμε το πιο δυνατό μήνυμα πραγματικής ελπίδας για μια νέα αρχή».