Τη θέση ότι οι κρατικές ενισχύσεις για τους καλλιεργητές μηδικής αποδόθηκαν με βάση σαφή και αντικειμενικά κριτήρια, τα οποία προέκυψαν από τις επιπτώσεις της επιζωοτίας της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, επανέλαβε από το βήμα της Βουλής ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Βουλευτής Λευκάδας Θανάσης Καββαδάς, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση της ανεξάρτητης βουλευτού Γιώτας Πούλου για την Π.Ε. Βοιωτίας.

 Ο Υφυπουργός υπενθύμισε ότι η κυβέρνηση αντέδρασε άμεσα από την πρώτη στιγμή εμφάνισης της επιζωοτίας της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, στηρίζοντας τόσο τους κτηνοτρόφους όσο και τις τοπικές κοινωνίες που επηρεάστηκαν από τα αναγκαία υγειονομικά μέτρα. Όπως τόνισε, εφαρμόστηκαν όλα τα προβλεπόμενα εθνικά και ευρωπαϊκά πρωτόκολλα για τον περιορισμό της νόσου, με βασικό στόχο την προστασία της δημόσιας υγείας, του ζωικού κεφαλαίου και της βιωσιμότητας της πρωτογενούς παραγωγής.

 Στο πλαίσιο αυτό, όπως ανέφερε, καταβλήθηκαν αποζημιώσεις για την κάλυψη του αυξημένου κόστους ζωοτροφών που προέκυψε λόγω των περιοριστικών μέτρων. Ειδικά για τη Βοιωτία σημείωσε ότι έχουν ήδη χορηγηθεί ενισχύσεις ύψους 1.062.264 ευρώ σε 321 δικαιούχους για ζωοτροφές, γεγονός που αποδεικνύει, όπως είπε, ότι η Πολιτεία στήριξε τους παραγωγούς όπου υπήρχε σχετική ανάγκη.

 Αναφερόμενος ειδικότερα στη μηδική, ο κ. Καββαδάς εξήγησε ότι η ενίσχυση δεν δόθηκε αυθαίρετα, αλλά στηρίχθηκε σε συγκεκριμένα αντικειμενικά κριτήρια. Όπως ανέφερε, οι περιορισμοί που επιβλήθηκαν στη διακίνηση ζωοτροφών και μηδικής στις περιοχές όπου είχαν εμφανιστεί κρούσματα ευλογιάς οδήγησαν σε αδυναμία διάθεσης της παραγωγής εκτός των ζωνών προστασίας και επιτήρησης, με αποτέλεσμα τη σημαντική πτώση των τιμών παραγωγού.

 Οι συνθήκες αυτές, όπως υπογράμμισε, ίσχυσαν σε 16 Περιφερειακές Ενότητες της χώραςΑιτωλοακαρνανίας, Αχαΐας, Έβρου, Ημαθίας, Καβάλας, Καρδίτσας, Κοζάνης, Λάρισας, Μαγνησίας, Ξάνθης, Πιερίας, Ροδόπης, Σερρών, Τρικάλων, Φωκίδας και Χαλκιδικής, όπου οι καλλιεργητές δεν μπορούσαν για μεγάλο χρονικό διάστημα να διαθέσουν ελεύθερα τη μηδική τους. Για τον λόγο αυτό διατέθηκαν συνολικά σχεδόν 30 εκατ. ευρώ στους δικαιούχους, ενώ πρόσφατα ψηφίστηκε και η διάταξη που καθιστά τις συγκεκριμένες ενισχύσεις αφορολόγητες, ακατάσχετες και ανεκχώρητες, ώστε να διασφαλιστεί ότι θα φτάσουν στο σύνολό τους στους παραγωγούς.

 Ο Υφυπουργός ξεκαθάρισε ότι η περίπτωση της Βοιωτίας ήταν διαφορετική. Όπως τόνισε, μέχρι σήμερα στην Περιφερειακή Ενότητα δεν έχει επιβεβαιωθεί ούτε ένα κρούσμα ευλογιάς αιγοπροβάτων, ενώ κατά το κρίσιμο διάστημα από τον Μάιο έως και τον Σεπτέμβριο του 2025 δεν είχε ενταχθεί σε ζώνη προστασίας ή επιτήρησης. Κατά συνέπεια, δεν επιβλήθηκαν περιορισμοί στη διακίνηση και στη διάθεση ζωοτροφών, στοιχείο που αποτελούσε βασική προϋπόθεση για την υπαγωγή στο συγκεκριμένο πρόγραμμα ενίσχυσης.

Ο κ. Καββαδάς απέρριψε τον ισχυρισμό περί άδικου αποκλεισμού των παραγωγών της Βοιωτίας, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να γίνεται λόγος για περιορισμούς ή οικονομική ζημία από μέτρα που ουδέποτε εφαρμόστηκαν στην περιοχή. Παράλληλα, σημείωσε ότι ούτε οι όμορες Περιφερειακές Ενότητες επηρέασαν τη Βοιωτία, καθώς οι εστίες που εμφανίστηκαν στη Φωκίδα και τη Φθιώτιδα βρίσκονταν σε μεγάλη απόσταση από τα σύνορά της.

Ο ΥφΑΑΤ υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δεν αγνοούν τις ανησυχίες των παραγωγών. Όπως ανέφερε, σε συνεργασία με τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινά αξιολογείται κάθε διαθέσιμο χρηματοδοτικό και θεσμικό εργαλείο, προκειμένου περιοχές που δεν εντάχθηκαν στη συγκεκριμένη ενίσχυση να μπορούν να συμπεριληφθούν σε επόμενα προγράμματα ή σε άλλα κατάλληλα μέτρα στήριξης, εφόσον πληρούνται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις και το επιτρέπει το ισχύον ευρωπαϊκό και εθνικό κανονιστικό πλαίσιο.

«Η θέση μας είναι απολύτως ξεκάθαρη: κανένας παραγωγός μηδικής που δικαιούται στήριξη δεν πρέπει να μείνει εκτός. Αυτή είναι η πολιτική μας βούληση, με συνέπεια, σοβαρότητα και αίσθημα ευθύνης», τόνισε χαρακτηριστικά.

 Ο κ. Καββαδάς επανέλαβε ότι η κυβέρνηση παραμένει σταθερά δίπλα στους ανθρώπους του πρωτογενούς τομέα καταβάλλοντας τις προηγούμενες μέρες 1,1 δισ. ευρώ, αναγνωρίζοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι παραγωγοί και οι κτηνοτρόφοι. Υπογράμμισε ότι στόχος του Υπουργείου είναι η ουσιαστική ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα μέσα από πολιτικές που στηρίζουν το αγροτικό εισόδημα, ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας και αντιμετωπίζουν έγκαιρα τα προβλήματα που προκύπτουν, με σεβασμό στους κανόνες και στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Δείτε ολόκληρη την τοποθέτηση του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Θανάση Καββαδά, εδώ:https://www.youtube.com/watch?v=mq-BGeTHtvc

Στον εντοπισμό και την κατάσχεση μεγάλων ποσοτήτων μη εγκεκριμένων συμπληρωμάτων διατροφής προχώρησαν οι ελεγκτές του ΔΕΟΣ της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.

Οι κατασχέσεις πραγματοποιήθηκαν μετά από στοχευμένους και συντονισμένους ελέγχους σε φαρμακείο και σε επιχείρηση διακίνησης συμπληρωμάτων διατροφής στην Αττική.

Συνολικά, κατασχέθηκαν και αποσύρθηκαν από την αγορά 4.712 τεμάχια σκευασμάτων, ενώ η φοροδιαφυγή ξεπερνά τα 200.000 ευρώ.

Οι κατασχέσεις πραγματοποιήθηκαν, κατόπιν διαπίστωσης ότι τα συγκεκριμένα σκευάσματα στερούνταν της απαιτούμενης και υποχρεωτικής από τον νόμο γνωστοποίησης στον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ). Η παράβαση αυτή  καθιστά τη διακίνηση και διάθεση των προϊόντων στο καταναλωτικό κοινό παράνομη, καθώς δεν έχουν υποβληθεί στις απαραίτητες διαδικασίες ελέγχου σύνθεσης και ασφάλειας, με κίνδυνο της δημόσιας υγείας.

Επιπλέον, τα προϊόντα δεν έφεραν τις προβλεπόμενες ελληνικές σημάνσεις επί της ετικέτας τους, κατά παράβαση των διατάξεων του Υπουργείου Ανάπτυξης, με αποτέλεσμα να επιβληθούν και τα ανάλογα διοικητικά πρόστιμα.

Για τις υποθέσεις αυτές, έχουν ήδη κινηθεί οι προβλεπόμενες διοικητικές και νομικές διαδικασίες επιβολής κυρώσεων, ενώ για την επιχείρηση διακίνησης στην Αττική (έδρα και υποκατάστημα), σχηματίστηκε δικογραφία κακουργηματικού χαρακτήρα σε βάρος των υπευθύνων.

Οι έλεγχοι στην αγορά συνεχίζονται με αμείωτη ένταση για την πάταξη του παράνομου εμπορίου σκευασμάτων υγείας, καθώς η τήρηση των νόμιμων διαδικασιών και η γνωστοποίηση των σκευασμάτων στον ΕΟΦ αποτελούν απαράβατο όρο για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και την προστασία των πολιτών από δυνητικά επικίνδυνα προϊόντα.

Σε έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες για την αναζωογόνηση των αγροτικών περιοχών της Ευρώπης εξελίσσεται η κοινωνική οικονομία, καθώς συνεταιρισμοί, κοινωνικές επιχειρήσεις, ενώσεις, ιδρύματα και αλληλασφαλιστικοί φορείς καλούνται να καλύψουν κενά που αφήνουν η αγορά και οι δημόσιες υπηρεσίες.

Σχεδόν το 1/3 του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζει σε αγροτικές περιοχές, πολλές από τις οποίες βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα σύνθετο πλέγμα προβλημάτων. Η πληθυσμιακή μείωση, η γήρανση των κατοίκων, η φυγή των νέων, ο περιορισμός βασικών υπηρεσιών και η έλλειψη επαγγελματικών ευκαιριών δημιουργούν συνθήκες σταδιακής αποδυνάμωσης των τοπικών κοινωνιών.

Σε ορισμένες περιοχές, ακόμη και το κόστος στέγασης έχει μετατραπεί σε πρόσθετο εμπόδιο για όσους επιθυμούν να παραμείνουν ή να εγκατασταθούν στην ύπαιθρο. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι οργανώσεις της κοινωνικής οικονομίας προσφέρουν πρακτικές λύσεις, θέτοντας τους κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους πάνω από τη μεγιστοποίηση του κέρδους.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η κοινωνική οικονομία περιλαμβάνει περισσότερους από 4,3 εκατομμύρια οργανισμούς και προσφέρει απασχόληση σε περίπου 11,5 εκατομμύρια ανθρώπους. Κοινό χαρακτηριστικό των φορέων αυτών είναι η δημοκρατική ή συμμετοχική διακυβέρνηση και η επανεπένδυση σημαντικού μέρους των αποτελεσμάτων τους προς όφελος των μελών και της κοινωνίας.

Στις αγροτικές περιοχές, η συνεισφορά τους είναι ιδιαίτερα σημαντική. Συνεταιριστικά και κοινωνικά σχήματα διατηρούν σε λειτουργία τοπικά καταστήματα, υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας και μικρές επιχειρήσεις, ενώ συμβάλλουν στη δημιουργία θέσεων εργασίας στη γεωργία, στα τρόφιμα, στον τουρισμό και στην κοινοτική ενέργεια.

Παράλληλα, ενισχύουν τις μικρές αλυσίδες εφοδιασμού, συνδέοντας πιο άμεσα τον παραγωγό με τον καταναλωτή. Με τον τρόπο αυτό, μεγαλύτερο μέρος της προστιθέμενης αξίας παραμένει στην τοπική οικονομία, ενώ περιορίζεται η εξάρτηση των παραγωγών από μακρινά και σύνθετα δίκτυα εμπορίας.

Στροφή από τον σχεδιασμό στην εφαρμογή

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τον Δεκέμβριο του 2021 το σχέδιο δράσης για την κοινωνική οικονομία, το οποίο περιλάμβανε περισσότερες από 60 δράσεις με χρονικό ορίζοντα το 2030. Η ενδιάμεση επανεξέταση, που δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο του 2026, κατέγραψε σημαντική πρόοδο, διαπιστώνοντας όμως ότι μεγάλο μέρος των δυνατοτήτων της κοινωνικής οικονομίας παραμένει αναξιοποίητο σε περιφερειακό και δημοτικό επίπεδο.

Μετά την αναθεώρηση, ο συνολικός αριθμός των προβλεπόμενων δράσεων αυξήθηκε στις 89. Η επόμενη φάση για την περίοδο 2026-2030 επικεντρώνεται πλέον στην πρακτική εφαρμογή των πολιτικών, με στόχο τα κράτη μέλη, οι περιφέρειες και οι τοπικές αρχές να μετατρέψουν τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις.

Οι βασικές προτεραιότητες περιλαμβάνουν την ενίσχυση της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, τη βελτίωση του φορολογικού και κανονιστικού πλαισίου, τη διευκόλυνση των δημόσιων συμβάσεων και των κρατικών ενισχύσεων, την προσέλκυση κοινωνικών επενδύσεων και την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ποιοτικών θέσεων εργασίας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη συγκέντρωση αξιόπιστων δεδομένων, ώστε να μπορεί να αξιολογείται με μεγαλύτερη ακρίβεια ο οικονομικός, κοινωνικός και περιβαλλοντικός αντίκτυπος των σχετικών δράσεων.

Το δύσκολο στοίχημα της χρηματοδότησης

Η πρόσβαση σε κεφάλαια εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες για τις οργανώσεις κοινωνικής οικονομίας στην ύπαιθρο. Πολλές από αυτές λειτουργούν σε μικρή κλίμακα και χρειάζονται σχετικά περιορισμένα ποσά, τα οποία όμως είναι δύσκολο να εξασφαλιστούν μέσω των συμβατικών τραπεζικών και επενδυτικών εργαλείων.

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, προωθούνται νέες δράσεις μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, με στόχο τη δημιουργία μηχανισμών επιχειρηματικής εκκόλαψης και τη χρηματοδότηση ανθρώπων που υποεκπροσωπούνται στην επιχειρηματικότητα.

Οι παρεμβάσεις αυτές συμπληρώνουν τις εγγυήσεις του InvestEU και τα ευρωπαϊκά προγράμματα τεχνικής βοήθειας για την κοινωνική χρηματοδότηση, επιδιώκοντας να δημιουργήσουν ένα πιο προσβάσιμο χρηματοπιστωτικό περιβάλλον για συνεταιρισμούς, κοινωνικές επιχειρήσεις και τοπικές πρωτοβουλίες.

Στο επίκεντρο βρίσκονται επίσης κοινοτικά μοντέλα τουρισμού, τα οποία μπορούν να αξιοποιήσουν μονοπάτια μεγάλων αποστάσεων, τοπικά προϊόντα, πολιτιστικά στοιχεία και φυσικούς πόρους, δημιουργώντας εισόδημα που παραμένει στις τοπικές κοινωνίες.

Ισχυρότερη σύνδεση με την ΚΑΠ και το LEADER

Οι εκπρόσωποι των αγροτικών κοινοτήτων ζητούν καλύτερη ενσωμάτωση της κοινωνικής οικονομίας στις πολιτικές αγροτικής ανάπτυξης, στην ΚΑΠ, στην πολιτική συνοχής, στο LEADER και στα προγράμματα τοπικής ανάπτυξης με πρωτοβουλία των ίδιων των κοινοτήτων.

Παράλληλα, υπογραμμίζουν την ανάγκη απλούστευσης των διαδικασιών χρηματοδότησης, στήριξης των καινοτόμων εγχειρημάτων και δημιουργίας σταθερών μηχανισμών διαλόγου ανάμεσα στις τοπικές κοινωνίες, τα κράτη μέλη και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η κοινωνική οικονομία δεν παρουσιάζεται πλέον απλώς ως ένα συμπληρωματικό εργαλείο κοινωνικής πολιτικής. Αναδεικνύεται σε αναπτυξιακό μηχανισμό, ικανό να δημιουργήσει θέσεις εργασίας, να διατηρήσει υπηρεσίες, να κινητοποιήσει τοπικούς πόρους και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής υπαίθρου.

Το κρίσιμο στοίχημα της επόμενης περιόδου θα είναι οι ευρωπαϊκές δεσμεύσεις να μεταφραστούν σε προσβάσιμα προγράμματα και ουσιαστικές τοπικές παρεμβάσεις. Ιδίως στις περιοχές που χάνουν πληθυσμό και παραγωγική δραστηριότητα, οι συνεταιριστικές και κοινωνικές πρωτοβουλίες μπορούν να αποτελέσουν τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην οικονομική ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή και την παραμονή των ανθρώπων στον τόπο τους.